Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «mat» — результатов: 508: с: Русский

Фильтр

Словарные статьи

105
Матла русский

ар. مطلع — қуёш ва юлдузларнинг чиқиш жойи сўзидан

Gʻazal yoki qasida janrlarining har ikki misrasi oʻzaro qofiyalanadigan birinchi bayti. Matlaʼ gʻazal yoki qasida asosida yotuvchi poetik mazmunning tezisi boʻlib, butun asar davomida bu tezis asoslanadi, yoritiladi va maqtada yakunlanadi. Masalan, Alisher Navoiyning bir gʻazali quyidagi matlaʼ bilan boshlanadi: Meni bir noma birla dilbarim yod etmadi hargiz, Qulin qaygʻudin ul xat birla ozod etmadi hargiz va u quyidagi maqtaʼ bilan yakunlanadi: Agar buzdi Navoiy koʻnglin ul bevafo, tong yoʻq, Vafo ahlin uyin chun ishq obod etmadi hargiz. Bu gʻazalda matladagi fikr maqtada xulosalanganligini koʻramiz. Gʻazalning matlaʼ va maqtaʼ oʻrtasidagi baytlarida shoir oʻzining gʻoyasini har taraflama asoslaydi, dalillaydi. Klassik shoirlarimiz matlaga katta ahamiyat berib, maxsus badiiy usul — husni matlani ijod etdilar. Bu usulga koʻra, gʻazal matlai va undan keyingi bayt ham toʻla qofiyalanib, gʻazal qoʻsh matlali boʻlgan. Qoʻsh matlaʼ, yaʼni husni matlaʼ gʻazalning jozibasini, ohangdorligini oshiradi. Masalan: Tun oqshom boʻldi-yu, kelmas mening shamʼi shabistonim. Bu anduh oʻtidin har dam kuyar parvonadek jonim. Ne gʻam, koʻrguzsa koʻksum porasin choki giribonim, Koʻrinmas boʻlsa koʻksum yorasidin dogʻi pinhonim... (Navoiy.), matlaʼ

Полная статья →

Показать все · 105 →

В определениях

9

Показать все · 9 →

Сказки

219
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldarkoʻsa va boy
Устное народное творчество

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Показать все · 219 →

Диалектные материалы

169
Jiqmat
Xorazm viloyati · qalin do‘st

Qalin do‘st.

adamata // ädämätä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · Odam Ato

Odam Ato (insoniyatning afsonaviy birinchi otasi)

agʻa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · aka

Aka; ota; yor, mahbub; yoshi kattaroq erlarga hurmat bilan murojaat

agʻa//agʻay//a:gʻa//egʻay
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · aka

aka, ogʻa; amaki; ota; yor, mahbub; yoshi katta erlarga hurmat bilan murojaat qilish

Показать все · 169 →

Внешние ресурсы

3
Tilmoch
Машинный перевод

Машинный перевод для узбекского языка.

Kiril-lotin.uz
Орфография и письмо

Онлайн-транслитерация: сам определяет алфавит и переводит текст с кириллицы на латиницу и обратно.

Leipzig Corpora Collection: узбекский язык
Корпусы и научные ресурсы

Корпусы узбекских текстов Лейпцигского университета: наборы предложений и частотные списки для скачивания.

Страницы

3
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.