Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«МАТ» бўйича 508 та натижа: Русчадан

Филтр

Луғат мақолалари

105 та
Матла русча

ар. مطلع — қуёш ва юлдузларнинг чиқиш жойи сўзидан

Ғазал ёки қасида жанрларининг ҳар икки мисраси ўзаро қофияланадиган биринчи байти. Матлаъ ғазал ёки қасида асосида ётувчи поетик мазмуннинг тезиси бўлиб, бутун асар давомида бу тезис асосланади, ёритилади ва мақтада якунланади. Масалан, Алишер Навоийнинг бир ғазали қуйидаги матлаъ билан бошланади: Мени бир нома бирла дилбарим ёд этмади ҳаргиз, Қулин қайғудин ул хат бирла озод этмади ҳаргиз ва у қуйидаги мақтаъ билан якунланади: Агар бузди Навоий кўнглин ул бевафо, тонг ёʻқ, Вафо аҳлин уйин чун ишқ обод этмади ҳаргиз. Бу ғазалда матладаги фикр мақтада хулосаланганлигини кўрамиз. Ғазалнинг матлаъ ва мақтаъ ўртасидаги байтларида шоир ўзининг ғоясини ҳар тарафлама асослайди, далиллайди. Классик шоирларимиз матлага катта аҳамият бериб, махсус бадиий усул — ҳусни матлани ижод этдилар. Бу усулга кўра, ғазал матлаи ва ундан кейинги байт ҳам тўла қофияланиб, ғазал қўш матлали бўлган. Қўш матлаъ, яъни ҳусни матлаъ ғазалнинг жозибасини, оҳангдорлигини оширади. Масалан: Тун оқшом бўлди-ю, келмас менинг шамъи шабистоним. Бу андуҳ ўтидин ҳар дам куяр парвонадек жоним. Не ғам, кўргузса кўксум порасин чоки гирибоним, Кўринмас бўлса кўксум ёрасидин доғи пинҳоним... (Навоий.), матлаъ

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 105 →

Таърифлар ичида

9 та

Ҳаммасини кўриш · 9 →

Эртаклар

219 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ҳаммасини кўриш · 219 →

Шева материаллари

169 та
Жиқмат
Хоразм вилояти · қалин дўст

Қалин дўст.

адамата // äдäмäтä
Қорақалпоғистон Республикаси · Одам Ато

Одам Ато (инсониятнинг афсонавий биринчи отаси)

адамата // äдäмäтä
Қашқадарё вилояти · Одам Ато

Одам Ато (инсониятнинг афсонавий биринчи отаси)

аға
Қорақалпоғистон Республикаси · ака

Ака; ота; ёр, маҳбуб; ёши каттароқ эрларга ҳурмат билан мурожаат

аға//ағай//а:ға//эғай
Қорақалпоғистон Республикаси · ака

ака, оға; амаки; ота; ёр, маҳбуб; ёши катта эрларга ҳурмат билан мурожаат қилиш

аға//ағай//а:ға//эғай
Хоразм вилояти · ака

ака, оға; амаки; ота; ёр, маҳбуб; ёши катта эрларга ҳурмат билан мурожаат қилиш

Ҳаммасини кўриш · 169 →

Ташқи ресурслар

3 та
Тилмоч
Машина таржимаси

Ўзбек тили учун машина таржимаси хизмати.

Kiril-lotin.uz
Имло ва ёзув воситалари

Онлайн транслитерация: ёзувни ўзи аниқлаб, матнни кириллдан лотинга ва аксинча ўгиради.

Саҳифалар

3 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.