Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Ато» бўйича 191 та натижа: Русчадан

Филтр

Луғат мақолалари

37 та
АТОМИЗМ русча

юнон. atamos — бўлинмас

табиат ҳодисалари ҳақидаги материалистик таълимот бўлиб, биринчи марта эрамиздан аввалги қадимги ҳинд файласуфлари, қадимги юнон файласуфлари Левкипп ва Демокрит, кейинчалик эса Эпикур (341—270), шунингдек римлик файласуф — материалист Лукреций Кар (99—55) томонидан ривожлантирилган. Бу таълимотга кўра, материя абадий, ўзгармас ҳамда бўлинмас, ҳаракатланувчи заррачалардан, яъни атомлардан иборатдир. Атомчилар бу таълимотни руҳий ҳаёт соҳасига ҳам татбиқ қилганлар. Жумладан, Демокрит (460—370) нинг таъбирича, атомлар шакл жиҳатидан бурчаксимон, илмоқсимон ғадир-будур бўлиб, ҳаракатланганда бир-бирига илинади, натижада ҳаракат секинлашади, бундай атомлар қаттиқ жисмларни ташкил этади. Атомлар яна думалоқ, чўзинчоқ шаклда ҳам бўлиб, тез ҳаракатланади ҳамда газсимон жисмларни ташкил қилади; инсон ҳам, табиатдаги бошқа жисмлар сингари, ана шу атомлардан ташкил топади; инсоннинг танаси секин ҳаракатланадиган, руҳи эса тез ҳаракатланадиган атомлардан иборатдир. Демокритнинг фикрича, руҳ атомлари бир-бирлари билан бирикиб, тананинг сезувчанлик қобилиятини ташкил қилади; руҳ атомлари одамнинг бутун вужудига тарқалган бўлиб, айниқса кўз, қулоқ, бармоқлар, юрак ва бош мияда зич жойлашгандир; сезгилар, ҳис-туйғулар ва фикрлар шу атомлар ҳаракатидан иборатдир — сезгиларимиз сезги аъзолари атомларининг, тафаккуримиз мия атомларининг, ҳисларимиз эса юрак атомларининг ҳаракатидир. Демокритнинг фикрича, атомлар одам танасида яшар экан, у онгли ҳаёт кечиради; уларнинг бир қисми танадан чиқиб кеца, одам ухлайди, агар юқоридаги атомларнинг барчаси танадан чиқиб кеца, одам ўлади. А. нинг психологиядаги аҳамияти шундан иборатки, у тана ўлиши билан руҳ ҳам ўлади деб, унинг абадийлигини инкор қилган. Демокритнинг хатоси шундаки, у психикани, руҳни моддий деб ҳисоблаган., атомизм

Тўлиқ мақола →
АТОНИЯ русча

гр

вялость, ослабление тонуса, т. е. напряженности, эластичности и возбудимости тканей и органов (матки, желудка, кишок, мышц).лотинчаatonia, ae, f., atonicitas, atis, f.ўзбекчаАТОНИЯ, тўқима ёки орган (бачадон, меъда, ичаклар ва мушаклар) нинг бўшашиб қолиши, тонуси, эластиклиги, қўзғалувчанлигининг ёʻқолиши ёки пасайиши.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 37 →

Таърифлар ичида

2 та
Адам русча

м рел. одам, Одам Ато, Одам алайҳиссалом; ◊ от (или начиная с) Адама Одам Атодан (одам яратилгандан) бери, қадимдан; в костюме Адама қип-яланғоч, онадан туғмадек.

рог русча

м шох, мугуз; корова с большими рогами шохдор сигир; бодливой корове бог рог не даёт посл. [сузонғич сигирга худо шох ато этмайди]; эшакка шох бица, эгасини сузад

Эртаклар

62 та
Ақлли олмахон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Ҳаммасини кўриш · 62 →

Шева материаллари

88 та
Катор
Самарқанд вилояти · чодир
Сатошмоқ
Хоразм вилояти · аралашмоқ, қо'шмоқ

Аралашмоқ, қўшмоқ.

адамата // äдäмäтä
Қорақалпоғистон Республикаси · Одам Ато

Одам Ато (инсониятнинг афсонавий биринчи отаси)

адамата // äдäмäтä
Қашқадарё вилояти · Одам Ато

Одам Ато (инсониятнинг афсонавий биринчи отаси)

адйққан
Қорақалпоғистон Республикаси · машҳур

Машҳур, атоқли, ном чиқарган

Ҳаммасини кўриш · 88 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

1 та