Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ATO» boʻyicha 191 ta natija: Ruschadan

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

37 ta
АТОМИЗМ ruscha

юнон. atamos — бўлинмас

tabiat hodisalari haqidagi materialistik taʼlimot boʻlib, birinchi marta eramizdan avvalgi qadimgi hind faylasuflari, qadimgi yunon faylasuflari Levkipp va Demokrit, keyinchalik esa Epikur (341—270), shuningdek rimlik faylasuf — materialist Lukretsiy Kar (99—55) tomonidan rivojlantirilgan. Bu taʼlimotga koʻra, materiya abadiy, oʻzgarmas hamda boʻlinmas, harakatlanuvchi zarrachalardan, yaʼni atomlardan iboratdir. Atomchilar bu taʼlimotni ruhiy hayot sohasiga ham tatbiq qilganlar. Jumladan, Demokrit (460—370) ning taʼbiricha, atomlar shakl jihatidan burchaksimon, ilmoqsimon gʻadir-budur boʻlib, harakatlanganda bir-biriga ilinadi, natijada harakat sekinlashadi, bunday atomlar qattiq jismlarni tashkil etadi. Atomlar yana dumaloq, choʻzinchoq shaklda ham boʻlib, tez harakatlanadi hamda gazsimon jismlarni tashkil qiladi; inson ham, tabiatdagi boshqa jismlar singari, ana shu atomlardan tashkil topadi; insonning tanasi sekin harakatlanadigan, ruhi esa tez harakatlanadigan atomlardan iboratdir. Demokritning fikricha, ruh atomlari bir-birlari bilan birikib, tananing sezuvchanlik qobiliyatini tashkil qiladi; ruh atomlari odamning butun vujudiga tarqalgan boʻlib, ayniqsa koʻz, quloq, barmoqlar, yurak va bosh miyada zich joylashgandir; sezgilar, his-tuygʻular va fikrlar shu atomlar harakatidan iboratdir — sezgilarimiz sezgi aʼzolari atomlarining, tafakkurimiz miya atomlarining, hislarimiz esa yurak atomlarining harakatidir. Demokritning fikricha, atomlar odam tanasida yashar ekan, u ongli hayot kechiradi; ularning bir qismi tanadan chiqib ketsa, odam uxlaydi, agar yuqoridagi atomlarning barchasi tanadan chiqib ketsa, odam oʻladi. A. ning psixologiyadagi ahamiyati shundan iboratki, u tana oʻlishi bilan ruh ham oʻladi deb, uning abadiyligini inkor qilgan. Demokritning xatosi shundaki, u psixikani, ruhni moddiy deb hisoblagan., atomizm

Toʻliq maqola →
АТОНИЯ ruscha

гр

вялость, ослабление тонуса, т. е. напряженности, эластичности и возбудимости тканей и органов (матки, желудка, кишок, мышц).lotinchaatonia, ae, f., atonicitas, atis, f.oʻzbekchaATONIYA, toʻqima yoki organ (bachadon, meʼda, ichaklar va mushaklar) ning boʻshashib qolishi, tonusi, elastikligi, qoʻzgʻaluvchanligining yoʻqolishi yoki pasayishi.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 37 →

Taʼriflar ichida

2 ta
Адам ruscha

м рел. odam, Odam Ato, Odam alayhissalom; ◊ от (или начиная с) Адама Odam Atodan (odam yaratilgandan) beri, qadimdan; в костюме Адама qip-yalang‘och, onadan tug‘madek.

рог ruscha

м shox, muguz; корова с большими рогами shoxdor sigir; бодливой корове бог рог не даёт посл. [suzongʻich sigirga xudo shox ato etmaydi]; eshakka shox bitsa, egasini suzad

Ertaklar

62 ta
Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Hammasini koʻrish · 62 →

Sheva materiallari

88 ta
Cator
Samarqand viloyati · chodir
Satoshmoq
Xorazm viloyati · aralashmoq, qo'shmoq

Aralashmoq, qo‘shmoq.

adamata // ädämätä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · Odam Ato

Odam Ato (insoniyatning afsonaviy birinchi otasi)

adyqqan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · mashhur

Mashhur, atoqli, nom chiqargan

Hammasini koʻrish · 88 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

1 ta