фл. 1. Саранжом-саришта қилмоқ, тартибга солмоқ.
Нури хўрсинди, сочларини, ғижим рўмолини тузатди. — Ойбек, Танланган асарлар
Мастура опа ана шу хаёллар билан уйга кириб ё тарелканинг ўрнини алмаштирар, ё стулни тузатиб қўярди. — Р. Файзий, Шоҳи дарпарда
Водопровод ўтказамиз, деб қазиб кетишган эди, бир йил бўлди, тузатмайдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик
2. Бузилган, ишдан чиққан нарсани тикламоқ, фойдаланишга, ишлатишга яроқли ҳолга келтирмоқ.
Кеча бир кампир телевизорни қолдираётиб, тезроқ тузатиб беринглар деб илтимос қилган. — Т. Ашуров, Оқ от
Тегирмони бузилиб кетган экан, тузатди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
Лоақал ўн беш сўм турадиган қовунни тўрт ярим сўмга социн, буни ҳам бировнинг аравасини туза-тишга тўласин. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Бартараф қилмоқ, тўғриламоқ.
Хатони ўзлари қилиб, тузатишни сиздан талаб қилсалар, инсофданми ахир! — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Айбни ўзим қилдим, ўзим тузатишим керак! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
4. Нуқсон-камчиликларни ёʻқотиб яхшиламоқ, дурустламоқ.
Талаффузни тузатмоқ. Аҳволни тузатмоқ.
Кичик бир мастер бўлиб чиқарди отин, Тузатди кундан-кунга рўзғор ҳаётин. — Ғайратий
Майли, сизлар яшанглар, замонни тузатинглар. — Ойбек, Танланган асарлар
— Камчиликни тузатиш мумкин! — Албатта мумкин, Тўлқинжонни ҳам тузатиш мумкин. — Ф. Мусажонов, Ҳури
5. Касалликдан, хасталикдан халос қилмоқ, даволамоқ, шифоламоқ, шифо бермоқ, касалини аритиб соғайтирмоқ.
Ибн Синога касалнинг жони чиқмаган бўлса, бас экан, тузатар экан. — Ойбек, Танланган асарлар
6. с. т. Гап билан бопламоқ, қаттиқ изза қилмоқ, уялтирмоқ.
Юзма-юз туриб, Шайхулло домуллани шундай тузатдики, ер ёрилса, кириб кетгудай бўлди. — Ш. Тошматов, Тонгдаги кўланка
7. айн. Тузамоқ 1.
Ҳанифа айвоннинг тах-монидаги янги кўрпачаларни хонтахта атрофига ёзди, дастурхон тузатди — Ҳ. Ғулом, Феруза