Savaşçıların veya itfaiyecilerin başlarına giydikleri demir başlık.ДУБУЛҒА
Қидирув
«толга» бўйича 169 та натижа: Луғатлар
Филтр
Луғат тури
Тилдан
Луғат мақолалари
162 та
Изоҳли луғат
· яна 7 та луғатда
ТОЛ ' ингичка узун баргли мевасиз дарахт'. Ёмон арида бол бўлмас, сувсиз ерда т о л бўлмас (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тал тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 425; Де — вон, ИИИ, 171; ДС, 528); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: тал > тâл
1. Ингичка узун баргли, сурх новда отиб ўсадиган дарахт ёки бута, (асосан соя-салқини, пояси, поясидан эса турли нарсалар тайёрлаш учун экилади)
Қора тол. Самбит тол. Бир туп ток эксанг, бир туп тол — Мақол
Терак экмай, толни эк, толнинг сояси яхши — "Қўшиқлар"
Сой бўйидаги аксарият азим туп толларнинг таги чойхона — К. Яшин, Ҳамза
2. Мажнун тол қ. мажнунтол. . о. Сиз (ёки у) айтган толлар кесилиб кетган Замон, у билан боғлиқ ҳолда шарт-шароитлар ўзгариб кетганлигини билдиради, қайд этади. . Тол баргак қ. баргак ИИИ
Ғуломжон.. мажнун толнинг ҳам бир маҳаллар сувга чўзилган, сув етай-етай деб қолган узун, нозик новдсиарини эслади — М. Исмоилий, Фаргона
Сарви хола қизининг ихтиёри ўзидалигини, ҳозирги замонлар бошқалигини, у айтган толлар кесилиб кетганлигини қайта-қайта такрорлаб, жағи оғри- — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз дема
Кечагина тол баргак ўйнаб, Том бошида эркин юргандинг — Ю. Ҳамдам
фл. шв. Чайқатмоқ; силкимоқ, тебратмоқ.
Сулув оғир тулумни тўлғаб, қовоқ косадан жиндак сув ҳўплади-да яна ишга тушди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
Ойхон икки ўрим сочини тўлғаб, ўчоқдан бош кўтармай тўнғиллади. — А. Мухтор, Кумуш тола
Қодир гуваладек муштини ҳавода тўлғади. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча
- Бош (ёки бўйин) тўлғамоқ Итоатдан бош тўлғаган Тошкент устига, албатта, Мусулмонқул золим қўшин тортар. — А. Қодирий, Ўтган кунларБизлар бамаслаҳат нима десак, у бўйин тўлғамас. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Юраги тўлғади Қорни бураб оғриди.
Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
фл. 1. Тўлғамоқ феълининг ўзлик нисбати.
Илон думи тўлғанишдан тўхтаб, ерга чўзилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Шербек Нигорага ер остидан қаради. Унинг ёʻғон икки ўрим сочи баланд қуймичида тўлғаниб ётарди. — С. Анорбоев, Оқсой
2. Тўлқинли ҳаракатга келмоқ, тўлқинланмоқ.
Оҳ тортди қиз, гўёки дарё — Тўлғанди-ю қирғоқдан ошди. — Т. Тўла
Қишлоқнинг чап унгуридан мангу куйини чалганича, тўлғаниб-тўлғаниб Оқдарё оқиб ўтади. — Ёшлик
3. Алам-изтироб, безовталикдан ўзини у ён-бу ёнга ташламоқ, безовталанмоқ.
Унинг [Элгелдининг] азобли тўлғанишига қараб фарёд кўтармаслик учун чексиз бардош, тош юрак керак эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
Уч дақиқали курашдан сўнг Мутал бўшашди, илгариги кучанишларидан қолди ва бир-икки дафъа тўлғаниб, жимгина жон берди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Шермат ака кечаси билан ухлолмай, тўлғаниб чиқди. — А. Ҳайитметов, Пўлат бармоқлар
фл. Тўлғамоқ феълининг орттирма нисбати.
Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
фл. айн. Тўлдирмоқ.
Таърифлар ичида
7 таДУБУЛҒА Савашта башı дıш дарбелерден коруян, демир, челик, vb.den япıлмıш башлıк, толга.
шубҳасиз – без сомнения – ундоубтед. Адïлдуқта šаксиз кўзüŋ толга яš – Ҳушёр тортган пайтда, шубҳасиз кўзинг ёшга тўлади Когда протрезвишься, глаза у тебя, несом
ўраш Ўрамоқ феълининг биргалик нисбати. Қизлар рўмол ўрашади. Кампирлар ип ўрашади. Ўралмоқ, чирмашмоқ, илашмоқ. Зебихон ариқ бўйида толга ўрашиб чиққан к
танла Бирор белги-хусусияти, хислати ва шу кабиларга кўра ажратмоқ, белгиламоқ. Қовун танламоқ. Кўйнинг семизини танламоқ. Полвон учинчи дафъа келтирилган тошлар и
шарт Бирор иш ёки масала юзасидан ёзма ёки оғзаки ўзаро келишиб олиш, ўзаро келишув. Шунинг учун Ёʻлчининг илтимосига дарров кўниб, шарт бўйича, Шоқо
шарт Бирор иш ёки масала юзасидан ёзма ёки оғзаки ўзаро келишиб олиш, ўзаро келишув. Шунинг учун Ёʻлчининг илтимосига дарров кўниб, шарт бўйича, Шоқо