Поиск

1. Qarshisida, roʻparasida.KARŞISINDA

2. Ustidagi, haqidagi.HAKKINDA

sft. 1. Egri emas, qingʻir yeri yoʻq; tik, adil.

Toʻgʻri chiziq. Toʻgʻri sim. Toʻgʻri yogʻoch.

(Kumushning] Toʻgʻri qomatiga yerdan bichib olingan mudhish xotinning qoʻllari zoʻrgʻa yetdi-da, esonmisiz, omonmisiz, poshsha-qiz, deb soʻrashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ehtiyot yuzasidan [Yoʻlchi\ toʻgʻri yoʻlni qoʻyib, aylanma yoʻllar bilan namozgar vaqtida Shoqosimnikiga [Gulnorni] boshlab keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mirzakarimboyning yeri oxirida baland, toʻgʻri oʻsgan, uchlari bir-biriga tutashgan qator teraklar jim-gina titraydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Xatodan xoli, yanglishi, notoʻgʻri yeri yoʻq; bexato.

Toʻgʻri javob. Toʻgʻri fikr. Toʻgʻri maslahat. Masalani yechishning toʻgʻri yoʻli. Asliga toʻgʻri nusxa. Bilmagandan bilgan yaxshi, Toʻgʻri ishni qilgan yaxshi. — Maqol

— Bir narsaga oldindan hukm etish toʻgʻri emas, Abdishukur, — salmoqlab dedi Mirzakarimboy. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bunday joylarda hamma vaqt ham koʻz bilan toʻgʻri chamalab boʻlmaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Haqiqatdan iborat; chin, rost, haq.

Toʻgʻri hukm. Toʻgʻri til tosh yorar, Egri til bosh yorar. — Maqol

Toʻgʻri soʻzning toʻqmogʻi bor. — Maqol

Boshingga qilich kelsa ham, toʻgʻri soʻzla! — Maqol

Toʻgʻri gapim tugʻganimga yoqmaydi, deganlari bejiz emas ekan-da. — N. Safarov, Sohib changal

4. Belgili talab, qoida va shu kabilarga javob beradigan; mos keladigan; qoidali.

Ketmonni toʻgʻri ushla. Egri koʻchada yursang ham, toʻgʻri yur. — Maqol

Men toʻgʻri oʻqiy olmasam, tunov kundagidek kulasiz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

5. Quvlik-shumlik, qingʻirlik va shu kabilarni bilmaydigan; odob, axloq doirasidan chiqmaydigan, unga zid ish tutmaydigan; ha-lol, vijdonli, insofli.

Toʻgʻri odam. Toʻgʻri ayol. Toʻgʻri kishi tili egridan or qiladi. — Maqol

Dili toʻgʻrining — tili toʻgʻri. — Maqol

Egri ozar, toʻgʻri toʻzar. — Maqol

Surishtirsang, hamma boy bir tekisda insof-siz. Toʻgʻri odam boy boʻlmaydi shekilli, man oʻzim shu fikrdaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bizning koʻzimizga sovuq koʻringan qipchoqvachcha Normuhammadning el uchun qilib turgan toʻgʻri xizmatini men oʻz umrimdagi Toshkent beklari orasida birinchi martaba koʻraman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ogʻayni, bizga toʻgʻri toshingizni qoʻysangiz boʻlar edi. — N. Safarov, Hayot maktabi

6. Toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshiriladigan, boʻladigan; bevosita, vositasiz.

Toʻgʻri saylovlar. Toʻgʻri soliqlar.

7. rvsh. (urgʻu birinchi boʻgʻinda) Toʻgʻridan-toʻgʻri, toʻppa-toʻgʻri, boshqasiga, boshqa tomonga chalgʻimay.

Mehmonlar toʻgʻri biznikiga tushdi. Toʻgʻri raisning oʻziga uchrashdim.

Nasiyaga boʻlsa ham goʻshtning lahim joylaridan yegan yaxshi boʻlar ekan-u, keyin haqini toʻlashni bilmay garang boʻlib, koʻchadan toʻgʻri oʻtolmay yurgan yomon ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bu kishi hidlab oʻtirmaydi, toʻgʻri yeydi-qoʻyadi, — dedi va qoyil qilganiga ishonib, hammadan balandroq qahqaha urdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. krsh. s. Durust, haqiqatan ham, darhaqiqat.

Toʻgʻri, jon shirin, har kim oʻz jonini ayaydi, lekin odamning yuragida boshqalarga mehr boʻlishi kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar

9. (egalik, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari shakllarida — toʻgʻrida, toʻgʻrisida, toʻgʻrisidan) Oidlik, tegishlilik, sabab, makon kabi maʼnolarni bildiradi; haqida, yuzasidan, sababli, jihatdan.

Bu toʻgʻrida rahbarlar bilan maslahatlashmoq. Pul toʻgʻrisidan bir oz qiynalib qolibdi. Ertaga boʻladigan majlisdagi masalalar toʻgʻrisida kelishib oldik.

Fazliddin bu kecha xursand edi. Har toʻgʻrida soʻzlar, kular edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sizni sirtdan tanirdim, siz toʻgʻringizda koʻp eshitganman. — K. Yashin, Hamza

Toʻlagan binokorlik toʻgʻrisida bir gapga tushib ketsa, uni toʻxtatish xiyla qiyin ekanini bilgani uchun Boʻtaboy ham qoʻyib berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

1. tuwrısindaģı, qarsı aldındaģı

2. haqqındaģı, tuwralı

арабский...تجاه, Tujaah...русскийНапротив...английскийOpposite

закон о судеlaw on the court