ot Oshiq boʻlish holati.
Qidiruv
«oshiqlik» boʻyicha 18 ta natija: Lugʻatlar
Filtr
Lugʻat maqolalari
12 taOSHIQ I 'oyoqning tizzagacha va tizzadan keyingi suyaklarini tutashtirib turuvchi suyakcha'. Tuyaning oshigʻidan sohha hilib olibdi. Bu ot qadimgi turkiy tilda 'maʼlum darajadan koʻtaril-’ maʼnosini anglatgan a:sh- feʼlining ash- shaklidan ot yasovchi -(u)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 216; Devon, I, 97); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga, u unlisi i unlisiga almashgan: ash- + uq = ashuq > âshiq. a. عَاشِق — sevuvchi, sevib kalgan; xushtor; muxlis
1. Birovni juda sevib, unga shaydo boʻlib qolgan, birovga muhabbat qoʻygan kishi; xushtor
Oshiqi beqaror
Muhabbat dardiga mubtalo oshiq, Senga havas bilan boqurman chindan — A. Oripov, Yillar armoni
[Tuhfa:] Mirzo Anvarga oshiq boʻlgan ekansan, Nozik! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
2. koʻchma Biror narsani juda yaxshi koʻrib qolgan, unga berilgan; muxlis. Sheʼr oshigʻi. Musiqa oshigʻi. n Botirali! Eʼzoz-xon! Qani, beri kelinglar! — . Oyqiz bu qizga uzoq tikilgach, uni ashula va dutor oshigʻi boʻlsa kerak, deb oʻyladi. Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
deb [Gʻofir ota] gul oshiqlarini oʻz huzuriga chaqirdi — H. Gʻulom, Mashʼal
1. Keragidan ortiq, koʻp; ortiqcha.
Oshiqcha yuk. Oshiqcha harakat.
2. Keraksiz, behuda.
Oshiqcha gap.
Hozir u Yaxshiboyevdan norozi boʻldi, lekin sirtiga chiqarmadi, garchi oshiqcha tashvish boʻlsa-da, oʻzi gap qotdi. M. M. — Doʻst, Lolazor
Vaziri buzruk Shernazarboyning muddaosini payqadi, endi u bilan oshiqcha soʻzlashib oʻtirishning foydasi yoʻqligini bildi. — J. Sharipov, Xorazm
3. Qoʻshimcha, ortiqcha.
Rejadan oshiqcha mahsulot. Oshiqcha haq toʻlamoq.
fl. Koʻzlangan ishning, maqsadning tez amalga oshuvi uchun intilmoq, sabrsizlik bilan harakat qilmoq; shoshilmoq, intiqmoq.
Yordam berishga oshiqmoq. Oshiqqanning oshigʻi olchi boʻlmaydi, — Maqol
Toʻxta xola qanchalik oshiqmasin, chollarga yeta olmadi, ular idoraga kirib ketishdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Mamat qassob qanchalik oshiqmasin, qadami unmayotgandek edi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
- Yuragi oshiqmoq Yuragi besaranjom boʻlmoq, hovliqmoq. [Hoji xola:] Ertasiga Fuod afandining kelishini yo chaqirtirishini kutmasdan-la, yuragim oshiqib, hujrasiga kirib bordim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
rvsh. 1. Oshiqlar kabi, oshiqlardek, oshiqlarcha.
Oshiqona kuylamoq.
Chekka-chekka-da juft-juft boʻlib, oshiqona kezayotganlar koʻzga allaqanday sharpadek koʻrinardi. — Yoshlik
2. Sevgi, ishqqa tegishli, oid.
Oshiqona xat. Oshiqona gʻazal.
Oshiqona soʻzlar, asrlik mung va zorlar bitilgan kutilmagan maktub Abror koʻnglini butun oʻzgartirdi. — Hamza, Tanlangan asarlar
fl. kam qoʻll. Sabrsizlik bilan intilmoq.
Mulla Abdurahmon Qoʻqon safariga hozirlanarkan, koʻngli Qoʻqonda oʻzini kutib turgan ulamolik shuhratiga: muftilik, qozi va aʼlamlik mansabiga oshiqinar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Taʼriflar ichida
6 taoshiqchalik ayn. Oshiqlik I.
xushtorlik Oshiqlik. Barcha shodlik senga boʻlsin, Bor sitam, zorlik menga, Barcha dildorlik senga-yu, Barcha xushtorlik menga. E. Vohidov
dildorlik Dilni tortuvchanlik, oshiqlik; yoqimlilik. Mehribonlik, dilnavozlik. Oʻz chodirida nimadir yozib oʻtirgan chol dildorlik bilan [Arslonqulni] qarshiladi. Oybek,
pesh Baʼzi narsalarning oldinga qaragan tomoni, labi, cheti, qirgʻogʻi. Ayvonning peshi. — Ayajon, ayyomingiz muborak! — deb sovgʻa-salomni ayvonning peshiga qoʻydi-da, o
pesh Baʼzi narsalarning oldinga qaragan tomoni, labi, cheti, qirgʻogʻi. Ayvonning peshi. — Ayajon, ayyomingiz muborak! — deb sovgʻa-salomni ayvonning peshiga qoʻydi-da, o
og‘ir Vazni katta boʻlgan, tosh bosadigan; vaznli, vazmin. Ogʻir yuk. Ogʻir ot. Yuki ogʻir arava. Ogʻir vaznli kurashchi. Oltin kumushdan ogʻir. Ogʻir toshni suv eltmas M