Qidiruv

ot 1. Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha oʻtadigan qismi; tun.

Oydin kecha. Qorongʻi kecha,

— Oyimni bir oydan beri koʻrganim yoʻq. Bir kecha yonida yotishni orzu qilaman, — dedi yengillanib Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sidiqjon yoʻlga tushish niyati borligini aytmasa ham, chol bu kecha shu yerda qolishni, erta sahar yoʻlga chiqishni maslahat berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror narsaga bagʻishlangan, odatda rasmiy va badiiy qismdan iborat boʻladigan kechki umumiy yigʻilish.

Mehmonlar bilan vakillarning qizgʻin tabriklari, xayrli tilaklaridan keyin kechaning rasmiy qismi tugadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha oxirida Oʻzbekiston sanʼat ustalari katta konsert qoʻyib berishdi. — Gazetadan

3. Bugundan oldingi kun.

Kecha sizni kutgan edim.

Kecha ertalab, shaharni bir aylanib kelayin, deb chiqib ketgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

fl. 1. Biror narsa ustidan bosib (botib) oʻtmoq, yurmoq.

Qor kechmoq. Loy kechmoq.

Qahraton qishda yalang oyoq muz bosib, saratonda qizgʻin qum kechib, issiqda, sovuqda obdan pishgan bizning yigitni Yoʻlchini ham, katta masofani piyoda bosgani uchunmi, kun xila betoqat qilgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrvasini apil-tapil yelkasiga ildi-da, shaxdam qadamlar bilan tuproq kechib yoʻlga tushdi. — M. Hazrat-qulov, Jurʼat.

2. Yuz bermoq; sodir boʻlmoq.

U [Borotoy] boyning uyida kechgan voqealardan xabardor boʻlib turish uchun Shokir otaning kampirini tayinlagan. — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Qodirov] soʻzlash uchun oʻrnidan turgandayoq, yuragida nimalar kechayotganini payqadim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻtmoq.

Koʻnglidan qanday gaplar kechdi ekan?

Yillarimdan xafa emasman, Mehnat, jangda kechdi onlarim. — Yo, Mirzo

Kasallik kechishiga qarab oʻtkir va xronik formalarga boʻlinadi. — H. Fayzullayev, Teri kasalligi nima?

U bilan birga kechgan shirin damlarni, dilrabo suhbatlarni eslaydi. — T. Ashurov, Oq ot.

4. Afv etmoq, kechirmoq.

[Mirzaqul:] Boy ota, Suyarning gunohini men sizdan soʻradim. Keching. — N. Safarov, Uygʻonish

5. Bahridan oʻtmoq.

Hamma narsasidan kechmoq. Mol-mulkdan kechmoq. Jon doʻsting jonidan kechsa ham, mol doʻsting molidan kechmas. — Maqol

[Bek:] Xonumonimdan kechaman ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman. — A. Qahhor, Bek

6. Yuz oʻgirmoq, aloqa, munosabatni uzmoq.

Norozi boʻlishdan nima foyda. Dadangdan kechasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

1. Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi

Kech kirdi. Kechga yaqin

Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi — S. Zunnunova, Gulxan

Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi — S. Akmad, Ufq

2. kam qoʻll. Kechasi, tun

Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq — Gʻayratiy

Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. rvsh. Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach

Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi — Maqol

Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi — S. Karomatov, Oltin qum

Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi — R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi

4. kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat

-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!

Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi — M. Hazratqu-lov, Jurʼat

sft. 1. Bugundan oldingi kunda yuz bergan, maʼlum boʻlgan; oldingi kunga oid, kecha boʻlgan.

Gazetaning kechagi soni. Kechagi voqea.

Bugun ertalabki choydan soʻng Hasanali kechagi fikrni chinlab amalga oshirmoqchi boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Biroq kechagi yomgʻirdan changbosdi boʻlgan arava yoʻlda kelayotgan uch yoʻlovchining qovoqlari negadir soliq, odimlari negadir ishonchsiz edi. — N. Fozilov, Diydor

2. Yaqin oʻtgan vaqtdagi, hozirdan oldingi.

Har birining kechagi oʻtmishini eslab koʻraylik-chi: biri — boyning podachisi, biri — ruhoniyning Hammalari kulfatga duchor boʻlgan bolalar edi. — P. Tursun

Kechagi choʻlquvar Mirzajon Eminov masʼuliyatli vazifaga koʻrsatildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

1. Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha boʻlgan qismi; kecha, tun.

Qish kunlari kechasi uzoq, kunduzi qisqa boʻladi. Yangi yilga oʻtar kechasi. Kechasi bilan Kor yogʻdi.

Biyron tildan soʻz oqar ravon: Ada, nega kechasi uzoq? — Yo, Mirzo

2. rvsh. Sutkaning kecha, qorongʻi qismida; tunda.

[Oʻrmonjon:] Yaxshi uxlab turdingmi, kechasi kelsam, uxlab qolgan ekansan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Kechalari; kechasi.