Қидирув

1. соқов, гунг, тилсиз, сўзлай олмайдиган

• dumb show пантомима

2. камгап, индамас

3. амер. аҳмоқ, аҳмоқона

от 1. Қўйларнинг кет томонида сон билан бел ўртасида ўсган, асосан думалоқ шаклда кўринувчи ёғ қисми.

Семиз қўйнинг думбаси катта, Семиз одамнинг — суҳбати. — Мақол

Ёлғиз қўйни ҳайдаш нуқул азоб. Бўйнидан сургайман —

ёʻқ, думбасига арқон солиб тортаман — ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар

Раъно томорқада думбаси серкиллаган, жингалак юнгли қўзичоқларга майса юлиб бераётган эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Қўй танасининг шундай қисмидан чиққан ёғ.

Думба тўғрамоқ. Думба эритмоқ. Узоқдаги думбадан яқиндаги ўпка яхши. — Мақол

Қайнонанинг маслаҳати билан докага думба ўраб, чақалоққа сўрдиришди. — Мирмуҳсин, Жаҳолат панжаси

Мамат қассоб оғринибгина ярим килодан ошиқ думбани тарозига ташлади. — Ёшлик

3. Одам танасининг сон билан бел ўртасидаги юмшоқ орқа қисми.

Кимдир скамейкага газета солиб ўтирган экан, думбасининг изи тушиб қопти. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

от 1. Донли экинлар, меваларнинг таъм кириб қолган, лекин ҳали етилиб пишмаган ҳолати.

Ҳали думбул шафтолиларнинг шохлари ерда. — Ойбек, O.v.shabadalar.

Чол қуроқ дастурхон ёзиб, сопол тақсимчада думбул ўрикдан қўйди. — Т. Малик, Қадр

2. Ҳали қотмаган, сутми-қатиқ бўлиб қолган (дон ҳақида).

Думбул жўхори.

Бир танобча ерга жўхори экилса, думбул бўлмасдан тамом бўлар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Нусратбек ёʻл четидаги майда баргли гулларнинг япроғини титкилаб ўтаётганда, кунгабоқар думбулининг ҳиди анқиди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Бошоқлар чайкалар, думбулроқ лекин, Думбул бошоқларда ҳали сут донлар — Миртемир, Асарлар

3. кўчма Ақлсизроқ, тентакнамо, девонасифат.

Думбул одам

Хўп, бу одамнинг бугун кўли узун. Эртага суроби тўғри бўлгач, бу думбул эркатой нима қилади? — Ёшлик

Ярамас, бизни ҳақорат қилди! Думбулсан! деди. — Мирмуҳсин, Меъмор

4. Ҳаёт тажрибаси бўлмаган; хом, ғўр.

— Ўқишга ҳафсала қолмадими? — Ҳафсала-ку бор-а, — деди Холдор нималарнидир эслаб, — аммо ўйлаб қарасам, думбул эканман, пишгунимча шоширманг. — И. Раҳим, Зангори кема капитани

Бу замоннинг думбул қизлари наридан-бери бир иш қилиб қўйишади-да, кейин оҳ уриб, чапак чалиб қолишади. — Мирмуҳсин, Умид

Афсуски, айрим нашриёт ва редаксияларда ғоят масъулиятли ишлар чаламулла, думбул муҳаррирлар кўлига топшириб қўйилган. — Ёшлик

5. кўчма Мазмунан пишиқ-пухта эмас; хом; қиёмига етмаган.

Думбул асардан фазилат қидирадиган эстетик нўноқ танқидчилар фаолиятига чек қўйиш лозим. — Газетадан

Шоирнинг Севги сирлари тўпламида қиёмига етмаган, думбул шеърлар учраб туради — Газетадан

сфт. 1. Думбаси бор, катта думбали.

Думбали қўй.

Шербекнинг вазифаси ҳам майин жунли, ҳам думбали дурагайлар урчитишдан иборат. — С. Анорбоев, Оқсой

2. айн. Думбадор.

3. Думба тўғраб солинган.

Думбали сомса.

сфт. Катта думбали.

Думбадор қўй.

Чўпон лорсиллаган, думбадор қўйларини сой тарафга ҳайдади. — Газетадан

сфт. 1. Думбалоқ ошмоқ айн.

2. Умбалоқ ошмоқ

Ўртага қилтириқ бир бола чиқади ва ҳавода чир айланиб, думбалоқ ошиб сакраб, ҳаммага таъзим қилади. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Мовий осмонда сўфитўрғайлар думбалоқ ошар, гоҳ ерга тушиб, яшил майсаларда ёʻрғалаб ўйнар ва тинмай вижирлашар эди. — О. Ёқубов, Баҳор кунларидан бирида