Поиск

ot 1. tar. Turkiy xalqlarning baʼzilarida xonliklar davrida davlat arboblariga, shahar yoki viloyat hokimlariga, ularning bolalariga berilgan faxriy unvon hamda shunday unvonga sazovor boʻlgan shaxs.

Boshlab hudaychi ot ustidan bir kimxob toʻnni olib, qoʻrgʻon begiga kiydirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Atrof shahar va qishloq beklari aksar Musulmonqulning oʻz odamlaridan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Aslida bu otni, Ulugʻbek Mirzo Samarqand taxtiga chiqqanda, Buxoro begi tuhfa etgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Erkaklar ismining tarkibiy qismi, masalan,

Yoʻldoshbek, Otabek, Yusufbek.

3. (1-shaxs egalik shaklida) Oʻz begi yoki xoʻjayiniga murojaatda yoki ular haqida gapirganda ishlatilgan soʻz.

Qaygʻurma, begim! Hasanali otang bu toʻgʻrida ham seni yodidan chiqarmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Eski vaqtda yer-suv egalarining xizmatkorlari xonlar zamonidagi rasm-rusumni qilib, oʻz xoʻjayinlarini “begim“, “xonim“, oyim deb hurmatlar edilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

geschlossen, zugemacht, zugedeckt

eshik bekig die Tür ist zu

Doʻkon bekig! Der Laden ist geschlossen!

sft. 1. Berk, berkitilgan, yopiq; qulflangan.

Hamma mehmonxonalarning oyna-band naqshli, boʻyoqli eshiklari va derazalari bekik, qalin pardalar bilan qoplangan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bobur bekik va dim qoʻrgʻondan koʻra, uzoqdagi daraxtzorlarni, keng, ochiq joylarni afzal koʻrardi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Toʻsilgan, toʻsiq.

Bekik yoʻl. Daryo bekik edi.

sft. kam qoʻll. q. Kimsasiz.

fl. 1. Yopiq holatga kelmoq; mahkamlanmoq, qopqoqlanmoq.

Sandiq bekildi. Eshik yaxshi bekilmadi. Xumning ogʻzi bekildi.

Lyuk bekilgach, laylakqor tindi, lekin quyuq tumanday chang dastgohda muallaq osilib qoldi. — K. Yashin, Hamza

2. Toʻsilib yoki taqiqlanib, oʻtib boʻlmaydigan holatga kelmoq; yopilmoq.

Chegara bekildi. Yoʻl bekildi. Joʻmrak bekildi.

Otaxoʻja aka uning [Abdubilolning] yoniga oʻtdi. Endi chiqib ketadigan yoʻl bekilgan edi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Panalanib, toʻsilib, koʻrinmay qolmoq.

Gullar oʻsib, devorning aybi bekildi.

4. koʻchma Taqiqlanishi, tugatilishi yoki belgilangan vazifa, ishni bajarib boʻlganligi sababli faoliyatdan toʻxtamoq, yopilmoq.

Majlis bekildi. Koʻrgazma bekildi. Institut bekildi.

5. Yigʻilib yoki bukilib yopilmoq.

Soyabon bekildi.