Проект Hayot Foundation
Ру
Терминологический

Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий

Axborot-Kommunikatsiya Texnologiyalari Izohli Lugʻati

Amirov, D.M.; Atadjanov, A.Yu.; Atadjanov, D.Yu.; Ibragimov, D.A.; Rahimjonov, Z.Yo.; Sayidxoʻjayev, S.S. (2010). Axborot-Kommunikatsiya Texnologiyalari Izohli Lugʻati. Tashkent: BMTTDning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi.

Крупный трёхъязычный толковый словарь информационно-коммуникационных технологий. Стратегический источник для цифровизации узбекского языка и корректной работы программных продуктов и ИИ.

Алфавитный указатель

Все a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
X.25

Paketlarni kommutatsiyasiga asoslangan tarmoqlarda maʼlumotlarga ishlov berish va kompyut…

X.400

Elektron pochtani xalqaro joʻnatish uchun protokol standartlari toʻplami. Xabarlarga nafa…

X.500

Kompyuter manzil-maʼlumotnoma xizmati standarti, elektron pochta uchun “oq sahifalar” sif…

X Windows System

Foydalanuvchining grafik interfeysini qurish uchun standart instrumentlar va protokollarn…

X11 xab

Kompyuterlarni lokal tarmoqqa ulash uchun qurilmasi. Odatda signal kuchaytiruvchisi bilan…

xabar

Foydalanuvchiga hisoblash tizimining tarkibiy qismlari tomonidan hisoblash jarayonining r…

xabar autentifikatsiya kodi

Maʼlumotlar (ochiq yoki shifrlangan matn) va maxfiy kalit funksiyasi boʻlgan, maʼlumotlar…

xabar autentifikatsiyasi

Xabarning moʻljallangan manba tomonidan oldindan belgilangan oluvchiga yuborilganligini v…

xabar butunligi kodi

Dastlabki matn va kalitdan muayyan qoida boʻyicha hosil qilingan tayinli uzunlikdagi maʼl…

xabar joʻnatuvchi

Xabarni joʻnatmoqchi yoki saqlashdan oldin xabar hosil qilmoqchi boʻlgan (yoki uning nomi…

xabar marshruti

message route

xabar oluvchi

Joʻnatuvchining oʻzi yoki uning nomidan joʻnatilgan xabarni oluvchi jismoniy yoki yuridik…

xabar qabul qiluvchi

message recipient

хабар хеш-функцияси

Qiymati kirish ketma-ketligining, yaʼni, ikkilik sanoq tizimida berilgan xeshlovchi sonni…

xabarlarni kommutatsiyalash

Ikkilamchi tarmoqning stansiyasida yoki bogʻlamasida bajariladigan amallar majmui. U xaba…

Xaffman usulida kodlash

Maʼlumotlarni siqish bilan kodlash usuli, bunda tez-tez foydalaniladigan belgilar koʻproq…

xaker

AKT sohasida turli noqonuniy harakatlarni bajaruvchi shaxs: boshqa tarmoqlardan ruxsatsiz…

xaktivizm

“Xak” (xakerdan olingan) va “aktivizm” (faollik) soʻzlarining birlashishi orqali paydo bo…

Xalqaro avtomatik boshqaruv federatsiyasi

Avtomatik boshqaruv nazariyasini rivojlantirish bilan shugʻullanuvchi olimlarni birlashti…

xalqaro axborot almashinuvi

Mamlakat davlat chegarasi orqali axborot mahsulotlarini uzatish va qabul qilish hamda axb…

Xalqaro axborotga ishlov berish federatsiyasi

Maʼlumotlarga ishlov berish vositalari nazariyasini rivojlantirish va ulardan foydalanish…

Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK)

Elektrotexnika sohasida standartlar ishlab chiqish bilan shugʻullanuvchi tashkilot. Elekt…

Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO)

Milliy (davlat) standartlarini ishlab chiqish bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar tomonida…

xalqaro tarmoq

Tarkibiy qismlari bir nechta mamlakatda joylashgan axborot tarmogʻi. Bunday tarmoqlar xal…

Xalqaro telekommunikatsiyalar ittifoqi (XTI)

Elektr aloqasidan foydalanish va uni rivojlantirish masalalari bilan shugʻullanuvchi xalq…

xaninet

Bir nechta xanipot tizimlari asosida qurilgan va potensial buzuvchilarning instrumental u…

xanipot

Tanish boʻlgan zaifliklarni modellashtiruvchi, boshqa dasturlar yoki tizimlarni emulyatsi…

хартия глобального информационного общества

global axborot jamiyati xartiyasi

xat

Internet nuqtayi nazaridan, odatda, elektron xatlar – elektron pochta yordamida joʻnatila…

xatchoʻp

Foydalanuvchi veb-brauzerda saqlab qoʻygan veb-resursning manzili.

xato

Aloqa kanalidagi foydali signalning buzilishi oqibatida maʼlumotlarning notoʻgʻri qabul q…

xatolar ehtimolligini baholash asbobi

Test ketma-ketligini shakllantiruvchi, uning uzatilishi, qabul qilinishi, qayta ishlanish…

xatolar ehtimolligini baholaydigan test

Aloqa kanallari orqali maʼlumotlar uzatish ishonchliligini aniqlash uchun foydalaniladiga…

хатолар коэффициенти

Maʼlum vaqt oraligʻida raqamli xatolar miqdorining shu vaqt oraligʻida qabul qilingan bel…

xatolardan notekis muhofazalanganlik

Qurilma chiqishida ishlatiladigan, raqamli tovushli oqimni xatolardan himoyalash usuli, u…

xatolarni tuzatuvchi kodlar

Ortiqchalik kodi boʻlib, uni ishlatish katta ehtimollik bilan nafaqat axborotni uzatishda…

xatoli sekundlar

Bir sekundga teng vaqt intervali, uning mobaynida bitta yoki undan ortiq xatoli blok oʻri…

xavf ehtimoli

Zarar yoki ziyon koʻrish mumkinligi.

xavf ehtimoli qoldigʻi

Xavf ehtimoliga ishlov berishdan soʻng qoladigan xavf ehtimoli.

xavf ehtimoli tahlili

Maʼlumotlarga ishlov berish tizimi resurslari, ushbu resurslarga tahdidlar va tizimning u…

xavf ehtimoliga ishlov berish

Xavf ehtimolini modifikatsiyalash boʻyicha choralarni tanlash va amalga oshirish jarayoni.

xavf ehtimolini baholash

Agar hisoblash tizimi muayyan tahdidlardan muhofazalanmagan boʻlsa, sodir boʻlishi mumkin…

xavf ehtimolini boshqarish

AKT tizimlari resurslariga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan istalmagan voqealar oqibatlarini…

xavf ehtimolini qabul qilish

Xavf ehtimolini oʻziga olish qarori.

xavfsizlik

Tizim yoki tarmoq axboroti muhofazasini, saqlanishini, ishonchliligini va puxtaligini taʼ…

xavfsizlik auditi

Maʼlumotlarni qayta ishlash tizimi yozuvlarini va tizimni boshqaruvchi funksiyalar adekva…

xavfsizlik chorasi

Xavf ehtimoliga ishlov berish amaliyoti, tartiboti yoki mexanizmi. Axborot xavfsizligi bo…

xavfsizlik konfiguratsiyasi

Tanlangan xavfsizlik siyosatining parametrlari majmui. Xavfsizlik konfiguratsiyasi faylla…

xavfsizlik maʼmuri

Maʼsul mansabdor shaxs. U oʻrnatilgan ish rejimi doirasida ikki davrda oʻz vakolatlariga …