Заговор или заклинание

avrash, afsun, duo, qargʻish. Xalq ogʻzaki ijodidagi oʻziga xos janrlar majmui. Jamiyat taraqqiyotining quyi bosqichlarida kishilar soʻzning gʻayri tabiiy, ilohiy qudratiga ishonganlar. Kishilar nima bilan shugʻullanmasin, oʻsha ishning muvaffaqiyatli chiqishiga atab ibora va duolar toʻqiganlar. Bu ibora va duolar kishilarning eʼtiqodlari, diniy qarashlari bilan bogʻliq holda yuzaga kelgan hamda rivojlangan. Masalan, biror ish bajarilayotgan joyga kishi kelib qolsa, u ishlayotganlarga qarata «hormanglar» deb oʻz istagini bildiradi. Ishlayotganlar esa «bor boʻling» yoki «sogʻ boʻling» deb javob qaytaradilar. Afsun va duolar badiiy ifoda vositalari, ritmi va boshqa xususiyatlari bilan xalq ogʻzaki ijodining maxsus janrini tashkil etadi. Afsun, avrash, duo va qargʻishlar oʻz xarakteriga koʻra ijobiy va salbiy maʼno anglatuvchi boʻladi. Masalan, «boʻyning uzilgur», «tiling kesilgur», «oyogʻing singur» kabi qargʻishlar salbiy maʼnoda, «toʻylar muborak», «xush kelibsiz», «omon boʻling», «qoʻlingiz dard koʻrmasin» kabilar esa ijobiy maʼnoda qoʻllaniladi.