ёймоқ

фл. 1. Тахланган, ўралган нарсани очмоқ.

Қалтираган қўллари билан дастрўмолларни ёйиб кўрди: иккаласи ҳам оқ шойидан. — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Очиб, ёзиб осмоқ (тортилган арқон, ипга, шохга ва шу кабиларга).

Кир ёймоқ. Кийимларни дорга ёймоқ. Келинни келганда кўр, сепини ёйганда кўр. — Мақол

3. Эзиб юпқаламоқ, яссиламоқ; чўзмоқ.

У энгашиб ўтирганча хамир ёяр, нимча кийиб олган, энтикиб нафас олар, шишинқираган юзи қизариб кетганди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

4. Тўшамоқ, солмоқ.

[Ёрмат] Отни қўшгандан кейин, аравага қалин намат солди, устидан кўрпача ёйди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўшакни уй орқасидаги ажриққа ёйиб келиб, қуруқ каравотда шифтга тикилганча ётди. — С. Нуров, Нарвон

5. Бир-биридан ажратиб, тарқатиб, сочиб қўймоқ.

Ёнғоқни офтобга ёймоқ. Қўйларни ёймоқ.

6. Маълум қилмоқ, оммалаштирмоқ.

Қудрат у ерда [тўгаракда] ўрганганларини маҳаллий ишчилар орасида ёйиб юрган кунларининг бирида уни жандарма исковучлари тутиб қамадилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

— Лекин бу нарсани [саводни] сир сақлаш ярамайди. Ҳаммага ёйиб, намуна қилиш керак, — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Машҳур қилмоқ, овоза қилмоқ.

Арзигай номингиз ёйсак оламга, Шул эрур менинг ҳам умрлик дардим. — А. Орипов

Институтимизнинг шон-у шуҳратини оламга ёядиган бўлдинг, дегани элас-элас қулоғимга чалиниб ҳам турибди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

8. Тўпланиб, уйилиб ётган нарсани тарқатиб текисламоқ, текис қилмоқ.

Дўнглик ёйиб юборилгандан кейин Моҳидилнинг руҳи ёришиб кетди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

9. Тарқатмоқ, сочмоқ, бермоқ.

Пешингача тариққа сув ёяман, кечлатиб, Хевага чопаман. — С. Сиёев, Ёруғлик

Кўклам осмонига ёнбошлаб, ёяр қуёш алвон-алвон нур. — Т. Тўла