ёмон

сфт. 1. Сифациз, сифати паст.

Ёмон чит.

Биламан, тилларнинг ёмони ёʻқдир, Ҳар тилнинг ўз кўрки, улуғлиги бор. — Шуҳрат

2. Бирор ишни эплай олмайдиган, уқувсиз, тажрибасиз.

Ёмон сувоқчи. Ёмон ходим. Ёмон ташкилотчи.

3. Ахлоқсиз, феъл-атвори ярамас; бузуқ ниятли.

Ёмон киши экансиз-ку! — С. Аҳмад, Уфқ

Барно унчалик ёмон, унчалик беҳаё қиз эмас. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Шуни унутмаслик керакки, уруш туфайли одамлар ўзбошимча бўлиб кетишди, элда ёмонлар кўпайиб қолди. — К. Яшин, Ҳамза

Начора, ёмонларнинг қўлидан ҳар иш келади, бало бас келсин уларга. — Э. Аъзамов, Жавоб

4. Оғир, хатарли.

[Ҳомиднинг] Яраси ёмон, ҳушсиз ҳолда ҳиқиллаб ётибди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Айб, гуноҳ.

Ҳой, дўстим, бировнинг дўпписини бировга уддалаб кийгазиш ёмонми? — Шукрулло, Сайланма

Вой ўлмасам, Зубайдахон, тасаддуғингиз кетай, нега тик турибсиз? Остонада-я! Остонада туриш ёмон бўлади, қизим, жойингизни билиб ўтиринг \деди Ҳамза]. — К. Яшин, Ҳамза

6. Нотинч, беҳаловат.

Бугун Аҳмад жуда ёмон ухлади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

7. Нохуш, ёқимсиз; совуқ.

Ёмон хабарнинг қаноти енгил бўлади. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Бирор ёмон хабар бўлса, бизга ҳам айтишарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Докторнинг кайфияти ёмон шекилли, саломимга яраша алик олди. — С. Сиёев, Ёруғлик

8. Хавфли, хатарли; фалокат келтирувчи.

Абдишукур секингина минғирлади: — Гап иттифоқда, баҳамжиҳат бўлишда, укам! Орага фитна солиш ёмон нарса. — Ойбек, Танланган асарлар

Калладан қора хаёлларни қувиш керак, тушкунлик энг ёмон душман.

9. Ф. Мусажонов, Ҳиммат.

Кўк қурт! Ёмон офат. Ғўзанинг заволи. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла

10. Салбий, ёқимсиз, бехосият; хунук.

Кучли шовқин ишловчиларнинг меҳнат унумдорлигини пасайтирди, асабга ёмон таъсир кўрсатди. — Фан ва турмуш

Бегойимнинг қотма юзи тиришди. Ёмон нарсани кўрган кишидай жирканиб: — Қувиб чиқаринг жувон ўлгурни! — деди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

11. Носоғлом, касал; ланж.

[Меъмор] Бир чеккада ғариб бўлиб ўтирган Ғаввосга ҳам яхши гапирди, ўзингизни ёмон сезмаяпсизми, деб сўради. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳеч қаерим жиддий лат емаган бўлса ҳам, ўзимни ёмон ҳис қилдим. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Хўжайин ёмон бўлиб ётибди. — С. Сиёев, Ёруғлик

12. Айёр, маккор, қув; ишбилармон, эпчил.

— Ҳа, эшон нега кетди экан? — Тирикчиликда-да. — Ҳа, мурид овига чиқиб кетган экан-да. Эски ҳунар! — Қори пиқиллаб кулди-да, ҳазиломуз: — Ёмонсан-а, ёмонсан! — деб қўйди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Она ёмон, бир нарсага киришса — қўймайди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

13. Ўқув-ўқитув ишларида энг паст баҳо.

Майли, уч қўйса ҳам, ёмон қўйса ҳам, майли! Мана шу бир оғиз сўзи учун Гавҳар ундан ҳеч қачон хафа бўлмайди! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бир куни дарсдан ёмон баҳо олиб, кечгача шу ерда хаёлга чўмиб ўтирганим эсимда. — Гулдаста

Мактабда ёмон баҳо олсам ё икки кун дарсга бормасам, бутун синф оёққа турарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

14. Қаттиқ, кучли; жуда, ниҳоятда.

Яна бир бекат юриб тўхтагач, ҳайдовчи хотин унинг тепасига келди: — Ёмон уришдими? Ўлдиришдан ҳам тоймайди бу безорилар. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Иноят оқсоқол уни кўпчилик ўртасида ёмон ҳақорат қилган эди. — С. Аҳмад, Уфқ