ЯДЕРНО-МАГНИТНЫЙ РЕЗОНАНС (ЯМР)

Ядро-магнит резонанси (ЯМР) — геофизик усул. Айрим элемент ядролари, шу жумладан, водород ядроси ҳам, ўқлари бир-бирига мос механик ва магнит моментларга эга. Ернинг доимий магнит майдонида элемент ядросининг магнит моменти ташқи майдон ёʻналишини эгаллашга интилади. Аммо молекулаларнинг иссиқлик ҳаракати бунга тўсқинлик қилади. Шу туфайли ядроларнинг магнит моменти Ернинг майдони ёʻналишида пирилдоқ ўқи каби айланма ҳаракатда бўлади. Агарда ядрога ташқи ўзгарувчан магнит майдони таъсир қилса, унда ушбу майдон энергиясининг ядро томонидан ютилиши кузатилади. Ўзгарувчан ташқи магнит майдоннинг частотаси элемент ядроларининг ҳаракат частотасига қанчалик яқин бўлса, ядро энергияни шунчалик кўп ютади. Бу ҳодисани ЯМР усулининг асоси деб ҳисобланади. ЯМР ёрдамида керн намуналарининг самарадор ғоваклиги ва ўтказувчанлик коеффициентларини аниқлаш мумкин. Бир қатор нефт ва газ конлари (Дивалкак, Урга, Чандир ва b.da) мазкур усулдан фойдаланиб коллектор ва коллектормас жинсларнинг ғоваклилик коеффициентлари ҳисобланган ҳамда критик чегараси аниқланган. Углеводородлар захираларини ҳисоблашда ҳам Ямрдан фойдаланилади.