ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ГАЗОВ СВОБОДНЫХ СКОПЛЕНИЙ (ЗАЛЕЖЕЙ)
русчаХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ГАЗОВ СВОБОДНЫХ СКОПЛЕНИЙ (ЗАЛЕЖЕЙ)
газ уюмлари таркибида углеводородли газлар асосий рол ўйнайди. Кўпчилик газ уюмларининг 80% дан ортиқроғи углеводородли газлардан ташкил топган, жуда кам уюмларда (4%) углеводородли газлар 25% тини ишғол қилган. Углеводородлар миқдори уюмлар чуқурлиги ва ётқизиқлар ёшига боғлиқ. Чуқурлик сайин углеводородлар консентрацияси ортиб боради. Мас. 500 м чуқурликда 55%, 2000—4000 гача, 89% уюмларда уларнинг миқдори 90% гача. Углеводородларнинг асосий қисми метандан иборат. Оғир гомологлар миқдори тоза газларда 10% дан ошмайди. Одатда углеводородлар молекуляр массасининг ошиши уларнинг камайишига сабаб бўлади. Карбонат ангидриди 4—5% дан ортиқ эмас. $\техт{КО}_2$ нинг юқори консентрацияси (10% ва кўпроқ) Вена, Англо-Париж, Марказий Оврупо ҳавзаларида учрайди. Михайн конида газнинг 95% ини $\техт{КО}_2$ ташкил этган ($\техт{Ч}_4$ — 4,5%). Азотнинг миқдори 83% уюмларда 0,4—12,5% (Воронин А.Н., Тихомиров В.В. ва б., 1976). Қадимги платформаларга азотнинг юқори консентрацияси мансуб. 80—90% азотдан иборат газлар Уиллистон (Чарлсон, Кебин-Крик) ҳавзасининг баъзи бир конларида маълум. Сераводород миқдори эркин газ тўпламларида 1—2%. $\техт{Ҳ}_2\техт{С}$ нинг энг, Эркин тўпланган (уюмлар)газлар кимёвий таркиби