{"headword": "ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ГАЗОВ СВОБОДНЫХ СКОПЛЕНИЙ (ЗАЛЕЖЕЙ)", "key": "ximicheskiy sostav gazov svobodnix skopleniy zalejey", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "530"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "gaz uyumlari tarkibida uglevodorodli gazlar asosiy rol oʻynaydi. Koʻpchilik gaz uyumlarining 80% dan ortiqrogʻi uglevodorodli gazlardan tashkil topgan, juda kam uyumlarda (4%) uglevodorodli gazlar 25% tini ishgʻol qilgan. Uglevodorodlar miqdori uyumlar chuqurligi va yotqiziqlar yoshiga bogʻliq. Chuqurlik sayin uglevodorodlar konsentratsiyasi ortib boradi. Mas. 500 m chuqurlikda 55%, 2000—4000 gacha, 89% uyumlarda ularning miqdori 90% gacha. Uglevodorodlarning asosiy qismi metandan iborat. Ogʻir gomologlar miqdori toza gazlarda 10% dan oshmaydi. Odatda uglevodorodlar molekulyar massasining oshishi ularning kamayishiga sabab boʻladi. Karbonat angidridi 4—5% dan ortiq emas. $\\text{CO}_2$ ning yuqori konsentratsiyasi (10% va koʻproq) Vena, Anglo-Parij, Markaziy Ovrupo havzalarida uchraydi. Mixayn konida gazning 95% ini $\\text{CO}_2$ tashkil etgan ($\\text{CH}_4$ — 4,5%). Azotning miqdori 83% uyumlarda 0,4—12,5% (Voronin A.N., Tixomirov V.V. va b., 1976). Qadimgi platformalarga azotning yuqori konsentratsiyasi mansub. 80—90% azotdan iborat gazlar Uilliston (Charlson, Kebin-Krik) havzasining baʼzi bir konlarida maʼlum. Seravodorod miqdori erkin gaz toʻplamlarida 1—2%. $\\text{H}_2\\text{S}$ ning eng", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ГАЗОВ СВОБОДНЫХ СКОПЛЕНИЙ (ЗАЛЕЖЕЙ)", "raw_meaning": "Эркин тўпланган (уюмлар)газлар кимёвий таркиби — газ уюмлари таркибида углеводородли газлар асосий роль ўйнайди. Кўпчилик газ уюмларининг 80% дан ортиқроғи углеводородли газлардан ташкил топган, жуда кам уюмларда (4%) углеводородли газлар 25% тини ишғол қилган. Углеводородлар миқдори уюмлар чуқурлиги ва ётқизиқлар ёшига боғлиқ. Чуқурлик сайин углеводородлар концентрацияси ортиб боради. Мас. 500 м чуқурликда 55%, 2000—4000 гача, 89% уюмларда уларнинг миқдори 90% гача. Углеводородларнинг асосий қисми метандан иборат. Оғир гомологлар миқдори тоза газларда 10% дан ошмайди. Одатда углеводородлар молекуляр массасининг ошиши уларнинг камайишига сабаб бўлади. Карбонат ангидриди 4—5% дан ортиқ эмас. $\\text{CO}_2$ нинг юқори концентрацияси (10% ва кўпроқ) Вена, Англо-Париж, Марказий Оврупо ҳавзаларида учрайди. Михайн конида газнинг 95% ини $\\text{CO}_2$ ташкил этган ($\\text{CH}_4$ — 4,5%). Азотнинг миқдори 83% уюмларда 0,4—12,5% (Воронин А.Н., Тихомиров В.В. ва б., 1976). Қадимги платформаларга азотнинг юқори концентрацияси мансуб. 80—90% азотдан иборат газлар Уиллистон (Чарлсон, Кэбин-Крик) ҳавзасининг баъзи бир конларида маълум. Сераводород миқдори эркин газ тўпламларида 1—2%. $\\text{H}_2\\text{S}$ нинг энг"}}]}