ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ГАЗОВ, РАСТВОРЁННЫХ В НЕФТЯХ (ПОПУТНЫЕ ГАЗЫ)

neftda erigan gazlarning asosiy kimyoviy xususiyatlari, ularning uglevodorod qismida metanning ogʻir gomologlarining koʻp miqdorda (goho 40%) boʻlishidir. Yoʻlakay gazlar kimyoviy tarkibini birinchi boʻlib V.A.Sokolov (1948) tahlil qilgan. Gazlarning uglevodorod qismi tarkibi neft tarkibiga yaqin. Yengil metanli neftda 20 dan 40% gacha metanning ogʻir gomologlari kuzatiladi. Bularning koʻpini etan (6—20%), kamrogʻini propan tashkil etadi. Metanning ogʻir gomologlari va ular izomerlarining miqdori turlicha. Ogʻir neftlar odatda deyarli toza metandan tarkib topgan. Togʻ jinsi yoshining oshishi bilan yoʻlakay gazlarda metan va uning gomologlari nisbati oʻzgaradi. Qadimgi yotqiziqlar yoshlariga nisbatan metanning ogʻir gomologlariga boyroq. Uglevodorod uchramaydigan yoʻlakay gazlarda azot, karbonat angidridi va kamroq vodorod sulfidi muhim rol oʻynaydi. Azotning miqdori — noldan 50% gacha, uglevodorod ikki oksidi 15% gacha, vodorod sulfidi — 6% gacha. Yoʻlakay gazlarda geliy 0,001—0,5% (fon miqdori 0,005—0,05%), argon 0,025—0,100%., Neftda erigan gazlar (yoʻlakay gazlar)ning kimyoviy tarkibi