Верлибр

Oʻziga xos tuzilishga ega boʻlgan sheʼr turi. Oʻzbek poeziyasida erkin sheʼr barmoq sheʼriy sistemasi asosida yuzaga kelgan boʻlsa ham, biroq bunda misralardagi hijolar miqdori, ularning choʻziq yoki qisqaligi hech qanday ahamiyat kasb etmaydi. Misralarning turlicha turoqlanishi, qofiyalanishdagi erkinlik shoirga oʻz fikrini izchil ifodalash imkonini beradi. Erkin sheʼrda ohangdorlik va ifodalilik talabi, sheʼr gʻoyasi va shoir maqsadini ochib beruvchi har bir soʻz ijodkor xohlagan tartibda alohida satrlarga chiqarilishi mumkin. Erkin sheʼrda baʼzan zinapoya kabi terilgan soʻzlar oʻzaro qofiyalanib, sheʼrning ohangdorligi va taʼsir kuchini oshiradi. Oʻzbek sovet poeziyasida erkin sheʼr rus sovet poeziyasi, xususan V. V. Mayakovskiy ijodi taʼsirida paydo boʻldi. Bungacha ham oʻzbek poeziyasida erkin sheʼr uchun zamin mavjud edi. Bu avvalo xalq sheʼriyatidagi erkin turoqlanish xususiyati bilan bogʻliq. H. Olimjon, Gʻ. Gʻulom, M. Shayxzoda, Uygʻun, Usmon Nosir kabi oʻzbek sovet shoirlari ijodida erkin sheʼrning original namunalari uchraydi. Masalan: But va tasbeh yuklagan karvonlar... Xuddi shu yoʻldan zang urib, Childirma qoqaroq, Takbirlar hayqirib, — Qurbon — deb, — Qurbon — deb kechmishdir. (Gʻ. Gʻulom) Rus poeziyasida misralari turli miqdordagi, aksariyat yambli (q. Yamb) stopalardan iborat, bandlarga boʻlinmagan, lekin turlicha tarzda qofiyalangan sheʼr turi erkin sheʼr deb ataladi. Hozirgi oʻzbek sovet poeziyasida erkin sheʼr sarbast sheʼr deb ham yuritilmoqda., verlibr, erkin sheʼr

But va tasbeh yuklagan karvonlar... Xuddi shu yoʻldan zang urib, Childirma qoqaroq, Takbirlar hayqirib, — Qurbon — deb, — Qurbon — deb kechmishdir. — Ғ. Ғулом