Верлибр
русчаВерлибр
фр. vers — шеър, libres — эркин сўзларидан
Ўзига хос тузилишга эга бўлган шеър тури. Ўзбек поезиясида эркин шеър бармоқ шеърий системаси асосида юзага келган бўлса ҳам, бироқ бунда мисралардаги ҳижолар миқдори, уларнинг чўзиқ ёки қисқалиги ҳеч қандай аҳамият касб этмайди. Мисраларнинг турлича туроқланиши, қофияланишдаги эркинлик шоирга ўз фикрини изчил ифодалаш имконини беради. Эркин шеърда оҳангдорлик ва ифодалилик талаби, шеър ғояси ва шоир мақсадини очиб берувчи ҳар бир сўз ижодкор хоҳлаган тартибда алоҳида сатрларга чиқарилиши мумкин. Эркин шеърда баъзан зинапоя каби терилган сўзлар ўзаро қофияланиб, шеърнинг оҳангдорлиги ва таъсир кучини оширади. Ўзбек совет поезиясида эркин шеър рус совет поезияси, хусусан В. В. Маяковский ижоди таъсирида пайдо бўлди. Бунгача ҳам ўзбек поезиясида эркин шеър учун замин мавжуд эди. Бу аввало халқ шеъриятидаги эркин туроқланиш хусусияти билан боғлиқ. Ҳ. Олимжон, Ғ. Ғулом, М. Шайхзода, Уйғун, Усмон Носир каби ўзбек совет шоирлари ижодида эркин шеърнинг оригинал намуналари учрайди. Масалан: Бут ва тасбеҳ юклаган карвонлар... Худди шу ёʻлдан занг уриб, Чилдирма қоқароқ, Такбирлар ҳайқириб, — Қурбон — деб, — Қурбон — деб кечмишдир. (Ғ. Ғулом) Рус поезиясида мисралари турли миқдордаги, аксарият ямбли (қ. Ямб) стопалардан иборат, бандларга бўлинмаган, лекин турлича тарзда қофияланган шеър тури эркин шеър деб аталади. Ҳозирги ўзбек совет поезиясида эркин шеър сарбаст шеър деб ҳам юритилмоқда., верлибр, эркин шеър
Бут ва тасбеҳ юклаган карвонлар... Худди шу ёʻлдан занг уриб, Чилдирма қоқароқ, Такбирлар ҳайқириб, — Қурбон — деб, — Қурбон — деб кечмишдир. — Ғ. Ғулом