Варваризм

varvarizm. Badiiy asar yozilgan tilga yot boʻlgan, boshqa tildan kirgan soʻzlar, birikmalar va iboralar. Varvarizmning gallitsizm — fransuz tilidan kirgan soʻzlar, germanizm — nemis tilidan kirgan soʻzlar, polonizm — polyak tilidan kirgan soʻzlar, gretsizm — grek tilidan kirgan soʻzlar, latinizm — latin tilidan kirgan soʻzlar, arabizm — arab tilidan kirgan soʻzlar, forsizm — fors tilidan kirgan soʻzlar, turkizm — turk tilidan kirgan soʻzlar kabi turlari mavjud. Yozuvchi asar qahramonlari tilini individuallashtirish, tipiklashtirish maqsadida varvarizmdan keng foydalanadi. Masalan, Lermontov, Turgenev, L. N. Tolstoy kabi rus yozuvchilari rus zodagonlari tilida gallitsizmlarni muvaffaqiyatli qoʻllaydi. Shuningdek, oʻzbek yozuvchi va shoirlaridan Hamza, Abdulla Qodiriy, Gʻafur Gʻulomlar arabizm va forsizmni koʻp ishlatganlar. Masalan, Abdulla Qodiriy Kalvak maxsum obrazini yaratishda arabcha, forscha soʻz va iboralardan juda mohirona foydalangan: «Bul miyonada ul zolim yaqinda turgʻon boltagʻa qarab yugurgan erdi, faqir fursatni gʻanimat bilib, «dafʼi qazo az qablai vuquʼ» soʻziga amal aylab, koʻcha tomongʻa qarab qochdim». Avtor nutqida (q. Avtorskaya rech) varvarizmning oʻrnini bosadigan soʻzlar oʻrniga chet tillarga mansub soʻzlardan foydalanish til madaniyatini qoʻpol buzish, tilni mensimaslikdir. V. I. Lenin «Rus tilini tozalash haqida» nomli maqolasida rus tilini oʻrinsiz varvarizmlar bilan buzuvchilarga qarshi zarba beradi. Agar tilda varvarizmning oʻrnini bosadigan soʻz boʻlmasa, u holda chet soʻzlardan foydalanish mumkin. Hozirgi paytda ilmiy-texnika revolyutsiyasining keng quloch yoyishi rus, oʻzbek va boshqa tillarga yangi tushunchalarni ifodalovchi varvarizmlarni olib kirdi. Zamon ruhini, tipik sharoit va tipik xarakterlarni ifodalashda yozuvchi va shoirlarimiz bunday varvarizmlardan oʻrinli foydalanmoqdalar.

1. Toʻla anglab yetilmagan ajnabiy soʻz yoki birikma., Varvarizm

2. Notoʻgʻri shakllangan soʻz yoki ibora. Masalan, rus tilidagi “yexay!” soʻzi varvarizmdir (toʻgʻri shakli “yezjay”)”