uch
учuch I
UCH I 'boshlanish qismi’. Tayohning u ch i boʻlma, oʻrtasi boʻl (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham ngunday maʼnoni anglatgan bu ot dastlab u:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 611); oʻsha davrlardayoq u: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 79; DS, 603): u:ch > uch. UCH II ’ikki bilan toʻrt oraligʻidagi butun sanoq son’. U ch kundan beri isitmasi tushmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz üch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 641; ПДП, 440; Devon, I, 71; DS, 621); oʻzbek tilida ü unlisining yum — shoqlik belgisi yoʻqolgan: üch > uch
1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni. — ichida. Maqol
Nayza uchi. Xanjar uchi. Kr-ziqning uchi. Ignaning uchi. Tikan zahri — uchida, dushman zahri
Juvon Sidiqjondan pichoq soʻrab olib, ikkita bodring archidi, birini oʻzi tishlab, ikkinchisini pichoq uchida Sidiqjonga uzatdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Mir-zakarimboy soqolining uchini barmoqlari bilan chimtib, kulib qoʻydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Yogʻoch, ip, sim va b. ensiz, uzun narsalarning tomonlaridan biri, bir tomon oxiri, boshi
Tayoqning uchi. Arqonning uchi
3. Narsalarning oʻzi birikkan, oʻrnashgan joydan tashqari yoʻnalgan tomoni, oxiri
Barmoqning uchi. Choynak joʻmragining uchi. sht Akramjonni bir nav quchoqlagan boʻldim, juvonga esa qoʻlimning uchini berdim — A. Qahhor, Ming bir jon
Uning yuzida, shunday burnining uchida xoli bor. U — Umarbekov, Yoz yomgʻiri
vafot etgan xolasini esladi va koʻzidan tirqirab chiqqan yoshini yeng uchi bilan artdi — I. Rahim, Ixlos
4. Chorburchak buyumlarning tomonlari tutashgan joyi, burchagi
Fanerning toʻrt uchidan ushlab koʻtarmoq
Polvon yelkasiga tashlab chiqqan qiyigʻini oldida, ikki uchidan ushlab, birikki aylantirdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. mat. Chiziqlarning yoki sirtlarning oʻzaro tutashib, kesishib, burchak hosil qilgan nuqtasi
6. Narsalarning yuqori qismi, tepasi, boshi. .1 nur. Gʻayratiy
Minoraninguchi. Daraxtninguchi. Simyogʻochning uchi. tsh Teraklar uchida oʻynar qizi
Bir kupi oʻrikning uchiga chiqib.. atrofni tomosha qildim — Oydin, Sa-dagʻang boʻlay, komandir
Devorga tashqaridan qoʻysh!gan keng narvonlarning uchlari xiyol chiqibturardi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Biror narsaning boshlanish qismi, boshi
Sir(ning) uchini soʻz ochar — Maqol
U \ Elmurod] hali bu muvaffaqiyatning faqat uchigina ekanini hech bir unutmadi — P. Tursun, Oʻqituvchi
Nuri bu voqeaning uchini eshitgan hamon bezgakday qaltirab ketdi — Oybek, Tanlangan asarlar
uch II
2. Besh balli baho tizimida oʻzlashtirish "qoniqarli", "oʻrtacha" degan maʼnodagi baho
Uning bahosi — uch. Bu insho uchun uch qoʻysa boʻladi
3. etn. ayn. kiryuvdi
Cholning yostigʻi tagidan topilgan pul uni koʻmib kelishgagina yetdi. Hali bu yoqda uchi, yettisi, yigirmasi, fotihaxonligi.. va hokazolar bor — M. Osim, Tilsiz guvoh
uch III
din. etn. Uchiga paxta oʻrab, yogʻlab, marhum arvohiga atab payshanba, juma oqshomlari yoqib qoʻyiladigan choʻp
Uch oʻramoq. Uch yoqmoq
UCH
1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni.UÇ
2. 3 raqami va shu raqam bilan ifodalangan son.ÜÇ
uch I
1. конец, кончик, остриё
igna uchi yaltiroq кончик иголки поблёскивает (Роса)
2. вершина, верхушка
kich-kichkina toʻni bor, uchida qili bor в коротком халатике, на макушке волосок (Шала)
- uchi yoʻq kalava заколдованный круг (букв. моток, не имеющий кончика)
- uchi uchga yetmaydi концы с концами не сходятся
- uchiga chiqqan (muttaham) разг. пренебр. отъявленный, прожженный (плут, мошенник)
uch II
три
- uch kishi три человека
- uch taloq см. taloq
- uch pul гроши; бесценок
uch I
adv tip, top, point, edge, extremity
til uchi the tip of the tongue
uch II
num. three
UCH
1. ush, ushı
2. aqırı, sheti, sońı, ayaǵı
3. múyesh
4. ushabas, tóbesi, joqarıǵı ushı
uch I
drei
- uchdan bir Drittel n
uch II
Ende n, Spitze f, Strecke f
Uch
arabchaثلاثة, SalaasaruschaтриinglizchaThree
uch
three
- uch kunlik three-day
- uch kunlik muddatda within three days
- uch smenali three-shift
- uch smenali ish working in three shifts
- uch tomonlama three-sided (trilateral, tripartite)
- uch tomonlama shartnoma (kelishuv, ahdnoma) three-power treaty