Троп
русскийТроп
гр. tropos — айланиш сўзидан
Biror narsa yoki hodisani ifodalash uchun soʻz yoki soʻz birikmalarining oʻz maʼnosidan boshqa maʼnoda qoʻllanishini anglatuvchi tushuncha. Koʻchma maʼnoda qoʻllanilgan soʻzning oʻz va koʻchma maʼnosining munosabati hamda ularning narsa yoki voqelikka boʻlgan munosabatiga qarab koʻchimlar bir necha turlarga boʻlinadi. Ulardan eng asosiylari: metafora (q.), metonimiya (q.), sinekdoxa (q.), allegoriya (q.), litota (q.), simvol (q.) va h.k. Bizning ongimizda qandaydir xususiyatlari, belgilari bilan bir-biriga yaqin boʻlgan ikki narsa yoki hodisani chogʻishtirish, oʻxshatish troplarga asos qilinib olinadi. Boshqacha aytganda, biror narsa yoki voqea-hodisa haqida aniq, yorqin tasavvur hosil qilish uchun unga boshqa biror narsa yoki voqeaning belgisi koʻchiriladi, oʻxshatiladi. Koʻchim umuman tilga xos hodisa boʻlib, u soʻzning qoʻllanish doirasini, uning maʼno tovlanishlarini boyitadi. Shuning uchun koʻchimlarning badiiy nutqda ishlatilishi ifodalilikni, taʼsirchanlikni oshirishga, tasvirlanayotgan voqea-hodisani ravshanroq baholashga yordam beradi. Koʻchim tufayli badiiy nutqning turli stilistik vazifalari kuchayadi. Shuning uchun ham koʻchimlar jonli til bilan birga, badiiy adabiyotda ham gʻoyat keng qoʻllaniladigan maxsus tasviriy vositalardir., koʻchim, trop