{"headword": "trop", "key": "trop", "entries": [{"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "236"}, "pos": "adv", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "trop adv", "raw_meaning": "слишком; жуда, жуда ҳам;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "~ trop", "raw_meaning": "не слишком; унчамас;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "~ trop,", "raw_meaning": "слишком много; ҳаддан ташқари кўп;"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "314"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. tropos — айланиш сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsa yoki hodisani ifodalash uchun soʻz yoki soʻz birikmalarining oʻz maʼnosidan boshqa maʼnoda qoʻllanishini anglatuvchi tushuncha. Koʻchma maʼnoda qoʻllanilgan soʻzning oʻz va koʻchma maʼnosining munosabati hamda ularning narsa yoki voqelikka boʻlgan munosabatiga qarab koʻchimlar bir necha turlarga boʻlinadi. Ulardan eng asosiylari: metafora (q.), metonimiya (q.), sinekdoxa (q.), allegoriya (q.), litota (q.), simvol (q.) va h.k. Bizning ongimizda qandaydir xususiyatlari, belgilari bilan bir-biriga yaqin boʻlgan ikki narsa yoki hodisani chogʻishtirish, oʻxshatish troplarga asos qilinib olinadi. Boshqacha aytganda, biror narsa yoki voqea-hodisa haqida aniq, yorqin tasavvur hosil qilish uchun unga boshqa biror narsa yoki voqeaning belgisi koʻchiriladi, oʻxshatiladi. Koʻchim umuman tilga xos hodisa boʻlib, u soʻzning qoʻllanish doirasini, uning maʼno tovlanishlarini boyitadi. Shuning uchun koʻchimlarning badiiy nutqda ishlatilishi ifodalilikni, taʼsirchanlikni oshirishga, tasvirlanayotgan voqea-hodisani ravshanroq baholashga yordam beradi. Koʻchim tufayli badiiy nutqning turli stilistik vazifalari kuchayadi. Shuning uchun ham koʻchimlar jonli til bilan birga, badiiy adabiyotda ham gʻoyat keng qoʻllaniladigan maxsus tasviriy vositalardir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Троп", "raw_meaning": "(гр. tropos — айланиш сўзидан) — кўчим, троп. Бирор нарса ёки ҳодисани ифодалаш учун сўз ёки сўз бирикмаларининг ўз маъносидан бошқа маънода қўлланишини англатувчи тушунча. Кўчма маънода қўлланилган сўзнинг ўз ва кўчма маъносининг муносабати ҳамда уларнинг нарса ёки воқеликка бўлган муносабатига қараб кўчимлар бир неча турларга бўлинади. Улардан энг асосийлари: метафора (қ.), метонимия (қ.), синекдоха (қ.), аллегория (қ.), литота (қ.), символ (қ.) ва ҳ.к. Бизнинг онгимизда қандайдир хусусиятлари, белгилари билан бир-бирига яқин бўлган икки нарса ёки ҳодисани чоғиштириш, ўхшатиш тропларга асос қилиниб олинади. Бошқача айтганда, бирор нарса ёки воқеа-ҳодиса ҳақида аниқ, ёрқин тасаввур ҳосил қилиш учун унга бошқа бирор нарса ёки воқеанинг белгиси кўчирилади, ўхшатилади. Кўчим умуман тилга хос ҳодиса бўлиб, у сўзнинг қўлланиш доирасини, унинг маъно товланишларини бойитади. Шунинг учун кўчимларнинг бадиий нутқда ишлатилиши ифодалиликни, таъсирчанликни оширишга, тасвирланаётган воқеа-ҳодисани равшанроқ баҳолашга ёрдам беради. Кўчим туфайли бадиий нутқнинг турли стилистик вазифалари кучаяди. Шунинг учун ҳам кўчимлар жонли тил билан бирга, бадиий адабиётда ҳам ғоят кенг қўлланиладиган махсус тасвирий воситалардир."}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "65"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻchim", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Trop", "raw_meaning": "Ko'chim\tТүбір\tGöçüm\tТроп"}}]}