toʻzmoq

fl. 1. Toʻzondek har yon sochilmoq, uchmoq, toʻzgʻimoq.

Par toʻzib ketdi.

Jimjimador yaproqlaring Sargʻayib band uzmoqda. Bevatanday shamol bilan Yerda izgʻib toʻzmoqda. — T. Toʻla

2. koʻchma Har yonga tarqalmoq, tarqalib, sochilib ketmoq, parokanda boʻlmoq.

Qoʻylar boʻri tegganday toʻzdi.

Sheʼr anjumani toʻzdi, uyat soʻz aralashdi. — S. Abdulla, Mavlono Muqimiy

3. koʻchma Tarqamoq; tarqab, boʻlinib yoʻq boʻlmoq.

Umr oʻzadi, husn toʻzadi. — Maqol

Gavhar xayollari toʻzib, Talʼatga oʻgirilib qaradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Nahot shunday oson boʻlsa bu dunyoning toʻzmogʻi. — T. Toʻla

4. Betartib yoyilmoq, toʻzgʻimoq, paxmaymoq.

Silliq qilib taralgan, koʻp diqqat va mehnat sarf qilinib oʻrilgan sochlar toʻzgan, sochilgan. — A. Qahhor, Sarob

5. Eskirib, titilib ishdan chiqmoq.

Kengash qilgan el ozmas, Keng bichilgan toʻn toʻz-masalan — Maqol

Menga ovqat beradi, kiyimim juda toʻzsa, kiyim qilib beradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. koʻchma kam qoʻll. Oʻzini oldirmoq, xazon boʻlmoq, soʻlmoq.

Xoʻjayin aytgancha, uzilmagan gul boʻlmasa ham, ruhi, qalbi bu chirkin boʻgʻiq muhitda soʻnmagan, toʻzmagan koʻrinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar