{"headword": "toʻzmoq", "key": "tozmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Toʻzondek har yon sochilmoq, uchmoq, toʻzgʻimoq.", "examples": [{"text": "Par toʻzib ketdi.", "source": ""}, {"text": "Jimjimador yaproqlaring Sargʻayib band uzmoqda. Bevatanday shamol bilan Yerda izgʻib toʻzmoqda.", "source": "T. Toʻla"}]}, {"order": 2, "text": "Har yonga tarqalmoq, tarqalib, sochilib ketmoq, parokanda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Qoʻylar boʻri tegganday toʻzdi.", "source": ""}, {"text": "Sheʼr anjumani toʻzdi, uyat soʻz aralashdi.", "source": "S. Abdulla, Mavlono Muqimiy"}]}, {"order": 3, "text": "Tarqamoq; tarqab, boʻlinib yoʻq boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Umr oʻzadi, husn toʻzadi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Gavhar xayollari toʻzib, Talʼatga oʻgirilib qaradi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Nahot shunday oson boʻlsa bu dunyoning toʻzmogʻi.", "source": "T. Toʻla"}]}, {"order": 4, "text": "Betartib yoyilmoq, toʻzgʻimoq, paxmaymoq.", "examples": [{"text": "Silliq qilib taralgan, koʻp diqqat va mehnat sarf qilinib oʻrilgan sochlar toʻzgan, sochilgan.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 5, "text": "Eskirib, titilib ishdan chiqmoq.", "examples": [{"text": "Kengash qilgan el ozmas, Keng bichilgan toʻn toʻz-masalan", "source": "Maqol"}, {"text": "Menga ovqat beradi, kiyimim juda toʻzsa, kiyim qilib beradi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Oʻzini oldirmoq, xazon boʻlmoq, soʻlmoq.", "examples": [{"text": "Xoʻjayin aytgancha, uzilmagan gul boʻlmasa ham, ruhi, qalbi bu chirkin boʻgʻiq muhitda soʻnmagan, toʻzmagan koʻrinadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/to‘z"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(kiyim)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(qum va b.)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(soch)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to‘zmoq", "raw_meaning": "1. (kiyim) abgenutzt sein; verschleißen; schäbig werden; 2. (qum va b.) sich zerstreuen; 3. (soch) sich sträuben"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "627"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'zmoq", "raw_meaning": "1. превращаться в пыль; 2. изнашиваться."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "653"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'zmoq", "raw_meaning": "v disperse, scatter; to'zigan sochlar dishevelled hairs"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "181"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shashılıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "toz-toz bolıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "tozıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TO‘ZMOQ", "raw_meaning": "1. shashılıw, jayılıw; 2. awıs. toz-toz bolıw, ıdıraw, wayranı shıg‘ıw; 3. tozıw, góneriw."}}]}