toʻy
тўйtoʻy
TOʻY ziyofat, oʻyin—kulgi bilan oʻtkaziladigan marosim'. Homidboy boʻlsa: "Bugun unashsalaring, er— taga t oʻ y n i boshlaymiz", - dedi (Abdulla Qodi-rii). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli 'ovqatga boʻlgan talabni qondir—' maʼnosini anglatuvchi toy- feʼlining ism eshi boʻlgan. + Ch = T °Q S Oʻ ZI bilan qiyoslab, toy oti asli qadimgi turkiy tilda mavjud boʻlib, 'maʼlum bir boʻshliqni egalla(t)—' maʼnosini anglatgan to- feʼlidan -y qoʻshimchasi bilan yasalgan deb taxmin qilinadi: to- + y = toy. 1 etn. Uylanish, turmushga chiqish, xatna qilish va b. munosabatlar bilan ziyofat berib, bazm-tomoshalar bilan oʻtkaziladigan xalq marosimlarining umumiy nomi. . . . . Rohila:
2. etn. Qudalar oʻrtasidagi kelishuvga muvofiq, kuyov tomondan qiz tomonga beriladigan pul, sarpo, masalliq va sh. k. majmui
Toʻy uchun kuyov tomonidan oʻn besh arava yuk yuborilgan. Har bir aravada boshqa-boshqa mollar va buyumlar — Oybek, Tanlangan asarlar
Mirzakarimboy qichqirdi: -Mulla Abdi-shukur, ertaga ojizamizga toʻy keladi, marhamat qiling, durustmi? — Oybek, Tanlangan asarlar
3. etn. Shu narsalar yuborilishi munosabati bilan kuyov xonadonida, kelishi munosabati bilan qiz xonadonida oʻtkaziladigan marosim
Yakshanba kuni ham toʻy, ham nikoh
[Qutidorning] Bitta juvon qizi bor-ku, muncha toʻyni boshqa, nikohni boshqa qilamiz, deganiga hayronman — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. Biror voqea-hodisaga bagʻishlab ziyofat va oʻyin-kulgilar bilan oʻtkaziladigan tantanalar. yat
Hovli toʻyi. Hosil toʻyi
Bugun maktab oʻzining birinchi katta toʻyiga, toʻngʻich oʻgʻillarini mamlakatga taqdim qilish tantanasiga tayyorlanayotir — P. Tursun, Oʻqituvchi
Vodokachkaning ochilish marosimi katta toʻyga, kattakon sayilga aylanyb ketdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari