toʻsmoq
тўсмоқtoʻsmoq I
fl. 1. Toʻsiq qurib, gʻov solib, oʻtib boʻlmaydigan qilmoq, bekitmoq yoki ikkiga ajratmoq.
Daryoni toʻsmoq. Hovlini chiy bilan toʻsib olmoq.
2. Toʻsqinlik qilmoq, yoʻliga gʻov boʻlmoq, yoʻnalishiga toʻsiq boʻlmoq; oʻtkazmay qoʻymoq, toʻxtatmoq.
Bahor qoʻllarini koʻtarib, kichkina nam kaftlari bilan gʻir-gʻir shabadani toʻsdi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin
— Oʻgʻil, qanday boʻlmasin, otaning quli boʻladi, — ellikboshi boyvachchaning oldini toʻsdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Sizga oʻxshash dallollarga hojat yoʻq. Men sizni xoʻp sinaganman. Siz xalq boʻronini toʻsmoqchimisiz? — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Pardalab, pana qilib bekitmoq, pardalamoq, panalamoq.
Sahnani qizil duxoba parda toʻsdi.
Gʻulomjon qizning chap qulogʻini toʻsib turgan jingalak zulfiga tikilib toʻxtadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Chayla eshigini shineli bilan toʻsib titrab-qaqshab gugurt chaqdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
- Yoʻlini toʻsmoq 1. Yoʻl bermay toʻxtatmoq; oʻtkazmay qoʻymoq. Suv yoʻlini chim bosib toʻsdik.— Kerak emas, kira koʻrmang! — yoʻlni toʻsdi Huri. — F. Musajonov, NuriBiz tantanali, qizgʻin, gʻayratli, ommaviy ish boshlash bilan hamma igʻvolarning yoʻlini toʻsa olamiz. — A. Muxtor, Opa-singillar;Bu yerlarda meni yolgʻiz bildingmi? Yoʻl toʻsmoqchi boʻlib, chiqib keldingmi? — Yodgor
toʻsmoq II
fl. Chaqaloqni, yosh bolani hojat uchun qulay vaziyatda tutib, ushlab turmoq.