toʻr

ot 1. Umuman, har qanday materialdan katak-katak koʻzli yoki bejamdor qilib toʻqilgan narsa; asbob, buyum va shu kabilarning shunday narsadan iborat qismi.

Sim toʻr. Futbol darvozasining toʻri.

Kaptarxonani kaptarlardan xoli va [kaptarxona] ogʻzidagi novdadan toʻqilgan toʻrlarni buzilgan koʻrib hayron boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Asalarilarni parvarish qilishda, asal olishda boshga himoya toʻri kiyiladi. — Zoologiya

Etakdagi sim toʻr ortida tovuqlar qaqagʻlaydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Hamxonam karavot toʻrini gʻijirlatib, oʻrniga yotdi. Oʻ. — Usmonov, Sirli sohil

2. Tabiiy yoki sunʼiy toladan katak-katak koʻzli yoxud bejamdor qilib toʻqilgan gazmol; tyul.

Nafis tur. Ip tur. Pardabop tur. Tur parda.

— Nima haqda yozish ham juda muhim masala, — davom etdi u. — Lekin mana shu tyul, — deb u derazalarga tutilgan nafis gulli oppoq toʻrni koʻrsatdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Shunday toʻqilmadan iborat buyum.

Ertalab, odat boʻyicha, Nuri toʻr roʻmol yopinib, beshikdagi boladan to keksalarga qadar — hammaga salom qilar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qora toʻr qoʻlqop kiyib, yuziga sachvonga oʻxshash toʻr tutgan shlyapali xotin uni koʻrishi bilan aftini burushtirdi. — S. Ahmad, Hukm

Zuhra begimning yuzi oq ipak toʻr ortidan aniq koʻrinmas edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Shunday kataklar shaklida toʻqilgan (ishlangan), baliq yoki qush ovlash uchun ishlatiladigan buyum, asbob.

Bedana tutadigan toʻr. Toʻr bilan baliq ovlamoq.

Pirnafas aka qayiq, toʻr sanchqi sotib oldi. — J. Sharipov, Xorazm

Ovchi sekin-asta toʻrning ipini tortibdi, hamma kaptar toʻrga ilinibdi. — Ertaklar

Daryoga qarmoq tashlagan kishi ilinganini oladi-da, qaysi bir baliqchi toʻriga tushgan laqqani tashlabdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

5. koʻchma Qoʻlga tushirish, ilintirish vositasi; dom, tuzoq.

Koʻy, bolam, Oqtoshga zinhor bormagin, Yosh bachchasan, toʻrga tushib qolmagin. — Nurali

Boyvachcha yana oshiq. Shahzoda uning yana kimga toʻr tashlayotganini sezib qolgan. — K. Yashin, Hamza

6. Umuman, shunday toʻqilmaga oʻxshash, uni eslatuvchi narsa.

Toʻri taram-taram, yoqimli hidi gurkurayotgan qovunlar — Saodat

Hozir Doʻstbek bilan Ahmad Tanbal bizni oʻrgimchak toʻriday chirmab kelurlar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qurilishning ikki tomonini koʻzdan kechirib, uning bitgach, qanday bino boʻlishini tasavvur qiladi: sinflar, zal, zalning toʻrida oʻqituvchilar xonasi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Noibning mulozimi hovli toʻriga qochdi. — S. Siyoyev, Avaz