{"headword": "tor", "key": "tor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Eni, kengligi uncha katta boʻlmagan; ensiz, kambar.", "examples": [{"text": "Tor lenta. Top koʻcha. Top yoʻlak.", "source": ""}, {"text": "U baland boʻyli, peshonasi tor, oʻtkir yuzli, beti ham soqoliday qop-qora kishi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Hajmi, sigʻimi uncha katta boʻlmagan; siqiq.", "examples": [{"text": "Tor uy. Tor kiyim.", "source": ""}, {"text": "Qoratoy turdi, tor va dim hovlida boʻgʻilgan kabi, eski, yirtiq koʻylagi bilan yelpindi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ushbu keng dunyo koʻzimga boʻldi tor!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Avaz yarim soatcha dam tortib oʻtirdi-yu, bu tor, nim-qorongʻi ustaxonadan zerikib chiqib ketdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Domla, boshida chamandagul doʻppi, egnida kalta va tor katak koʻylak.", "source": "A. Qahhor, Toʻyda aza"}]}, {"order": 3, "text": "Chegarasi, koʻlami uncha katta boʻlmagan, chekli.", "examples": [{"text": "Tor soha. Tor doirada qoʻllanadigan soʻzlar.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Juda qattiq, baxil odam haqi-da.", "examples": [{"text": "Torga tor dunyo, kengga keng dunyo.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 5, "text": "Doʻppi tor kelmoq Noqulay, nochor, tang ahvolda qolmoq, ahvoli mushkullashmoq.", "examples": [{"text": "Baʼzi qallob odamlar uchun nima koʻp — vaj-korson koʻp. Doʻppi tor kelganda, ogʻizlariga kelganni qaytarishmaydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Doʻppi tor keldimi, darrov Joʻraboyevning panohiga tiqilishadi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Yolgʻon chiqib gapi, doʻppi tor kelsa, Hech kim yoʻgʻin poylab soʻraydi uzr!", "source": "S. Abduqahhor"}, {"text": "koʻzi tor savdogarlarni satira ostiga oladi.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Oʻzlariyam oʻlguncha koʻzi tor, ziqna odam, pul boʻlsa-boʻlgani", "source": "Gʻ. Gʻulom, Shum bola"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/tor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Cholgʻu asboblarining tebranib tovush chiqaradigan ipi.", "examples": [{"text": "Ipak tor. Sim tor.", "source": ""}, {"text": "Cholgʻumning tori tarang, Meni koʻrgan yov garang. Qanday baxtli men, qarang.", "source": "H. Poʻlat"}, {"text": "Meli polvon dutorini qoʻliga oldi. Biroq quloqlari haddan ortiq buralgan dutor bardosh bermadi — uzilib ketgan tordan ingraganday nido eshitildi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Uyga qaytgach, ot qilidan tor tortib, oʻyinchoq dutorcha yasadim.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "Uyning bir devorida sharqcha qilib tor tortilgan, tor ustida Qut-biyaning kiyimlari qatorida Hasanning ham beqasam toʻni yoyilgan edi.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}]}, {"order": 3, "text": "Torga nisbatlanuvchi narsani bildiradi.", "examples": [{"text": "Yurak torlari. Qalb tori.", "source": ""}, {"text": "Kunlar yaqin, chertajakmiz sevgi torini", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Raufning taʼnalardan boʻshashgan torlari tortilib, zarur ritmga moslashdi.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}, {"text": "Gʻulomjonning asab torlari tortildi, alamiga alam qoʻshildi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/tor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Rubobga oʻxshash sim torli xalq musiqa asbobi.", "examples": [{"text": "Ozarbayjon tori. Kavkaz tori. Torni sozlamoq.", "source": ""}, {"text": "Torini asta-sekin cherta boshladi. Keyin zavq bilan, harorat bilan chalishga tushdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, torli cholgʻu asbobi.", "examples": [{"text": "Oʻrtoqlarim, qoʻlga olsam torimni, Beixtiyor yodlaydirman yorimni!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/tor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Umuman, har qanday materialdan katak-katak koʻzli yoki bejamdor qilib toʻqilgan narsa; asbob, buyum va shu kabilarning shunday narsadan iborat qismi.", "examples": [{"text": "Sim toʻr. Futbol darvozasining toʻri.", "source": ""}, {"text": "Kaptarxonani kaptarlardan xoli va [kaptarxona] ogʻzidagi novdadan toʻqilgan toʻrlarni buzilgan koʻrib hayron boʻladi.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}, {"text": "Asalarilarni parvarish qilishda, asal olishda boshga himoya toʻri kiyiladi.", "source": "Zoologiya"}, {"text": "Etakdagi sim toʻr ortida tovuqlar qaqagʻlaydi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Hamxonam karavot toʻrini gʻijirlatib, oʻrniga yotdi. Oʻ.", "source": "Usmonov, Sirli sohil"}]}, {"order": 2, "text": "Tabiiy yoki sunʼiy toladan katak-katak koʻzli yoxud bejamdor qilib toʻqilgan gazmol; tyul.", "examples": [{"text": "Nafis tur. Ip tur. Pardabop tur. Tur parda.", "source": ""}, {"text": "— Nima haqda yozish ham juda muhim masala, — davom etdi u. — Lekin mana shu tyul, — deb u derazalarga tutilgan nafis gulli oppoq toʻrni koʻrsatdi.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}]}, {"order": 3, "text": "Shunday toʻqilmadan iborat buyum.", "examples": [{"text": "Ertalab, odat boʻyicha, Nuri toʻr roʻmol yopinib, beshikdagi boladan to keksalarga qadar — hammaga salom qilar ekan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qora toʻr qoʻlqop kiyib, yuziga sachvonga oʻxshash toʻr tutgan shlyapali xotin uni koʻrishi bilan aftini burushtirdi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Zuhra begimning yuzi oq ipak toʻr ortidan aniq koʻrinmas edi.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Shunday kataklar shaklida toʻqilgan (ishlangan), baliq yoki qush ovlash uchun ishlatiladigan buyum, asbob.", "examples": [{"text": "Bedana tutadigan toʻr. Toʻr bilan baliq ovlamoq.", "source": ""}, {"text": "Pirnafas aka qayiq, toʻr sanchqi sotib oldi.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Ovchi sekin-asta toʻrning ipini tortibdi, hamma kaptar toʻrga ilinibdi.", "source": "Ertaklar"}, {"text": "Daryoga qarmoq tashlagan kishi ilinganini oladi-da, qaysi bir baliqchi toʻriga tushgan laqqani tashlabdi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}]}, {"order": 5, "text": "Qoʻlga tushirish, ilintirish vositasi; dom, tuzoq.", "examples": [{"text": "Koʻy, bolam, Oqtoshga zinhor bormagin, Yosh bachchasan, toʻrga tushib qolmagin.", "source": "Nurali"}, {"text": "Boyvachcha yana oshiq. Shahzoda uning yana kimga toʻr tashlayotganini sezib qolgan.", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 6, "text": "Umuman, shunday toʻqilmaga oʻxshash, uni eslatuvchi narsa.", "examples": [{"text": "Toʻri taram-taram, yoqimli hidi gurkurayotgan qovunlar", "source": "Saodat"}, {"text": "Hozir Doʻstbek bilan Ahmad Tanbal bizni oʻrgimchak toʻriday chirmab kelurlar.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}, {"text": "Qurilishning ikki tomonini koʻzdan kechirib, uning bitgach, qanday bino boʻlishini tasavvur qiladi: sinflar, zal, zalning toʻrida oʻqituvchilar xonasi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Noibning mulozimi hovli toʻriga qochdi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/to‘r"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Eni, kengligi uncha katta boʻlmagan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Musiqa asbobi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТОР", "raw_meaning": "1.DAR 2.TAR (MÜZİK ALETİ) 1.Эни, кенглиги унча катта бўлмаган. 2.Мусиқа асбоби."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Toladan katak-katak koʻzli qilib toʻqilgan gazmol.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Poygakdagi joyga nisbatan yuqoridagi joy.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЎР", "raw_meaning": "1.AĞ FİLE, TOR 2.BAŞ KÖŞE 1.Толадан катак-катак кўзли қилиб тўқилган газмол. 2.Пойгакдаги жойга нисбатан юқоридаги жой."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "332"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "toʻr, tuzoq", "examples": [{"text": "Qalï torqa kirmäz bu yaŋluq özi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TOR", "raw_meaning": "to‘r, tuzoq – сети – net. Qalï torqa kirmäz bu yaŋluq özi – Bu kishining o‘zi qanday qilib tuzoqqa ilinmaydi? – Как же ему не угодить в сети!? – How can he not be on the net !? (QBK, 208₁₀)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "334"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "toʻr (oʻrin)", "examples": [{"text": "Öküš sözläyü bilgä bolmas kiši, öküš eštü bilgä bolur tör baši", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TÖR", "raw_meaning": "to‘r (o‘rin) – место против входа, почетное место – honorary place. Öküš sözläyü bilgä bolmas kiši, öküš eštü bilgä bolur tör baši – Ko‘p so‘zlagab kishi dono bo‘lmaydi, ko‘p tinglagan dono bo‘lib, to‘rda o‘tiradi – Говоря много слушая, мудрец получит почетное место [в юрте] – the person speaking a lot isn’t intelligent, the wise man who listens to much, receives an honorable place [in the yurt] (QBN, 85₂; QBN, 1001; 43b2)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "614"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "узкий, тесный", "examples": [{"text": "tor joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi", "source": ""}, {"text": "uzun tor koʻcha, ichi toʻla loʻli bachcha", "source": ""}, {"text": "bu palto senga tor", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor I", "raw_meaning": "узкий, тесный; узко, тесно; ~ joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi погов. чем есть плов в тесноте, лучше получить тумак на просторе; ~ ko‘cha узкая улица; uzun ~ ko‘cha, ichi to‘la lo‘li bachcha загадка длиннющая узкая улочка, и там полно ребятишек цыганских (Муравьиное гнездо); ~ uy тесная комната; bu palto senga ~ это пальто тебе узко; ◊ ~ joyga tomosha зачем лишние вещи ставить, когда и так тесно."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "614"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor II", "raw_meaning": "струна; dutor ~i струна дутара."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "625"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "toʻr bilan oʻrab olgan pashshaga zanjir solgan", "source": ""}, {"text": "toʻrga tushgan baliq qarmoqdan qoʻrqmas", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "toʻr I", "raw_meaning": "1. сеть, невод; сетчатый; вязаный; baliq tutadigan ~ рыболовная сеть; ~ bilan oʻrab olgan pashshaga zanjir solgan загадка сети понаставил, для мух оковы наготовил (Паук); ~ga tushgan baliq qarmoqdan qoʻrqmas рыба побывавшая в сетях, не боится крючка; соотв. мокрый дождя не боится; ~ roʻmol вязаный платок ~ koʻylak свитер; 2. кружева; nafis ~ тонкие кружева; ◊ ~ tashlab koʻrmoq припугнуть; брать на пушку; закидывать удочку."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "625"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "toʻrga chiqmoq", "source": ""}, {"text": "mehmonlarni toʻrga oʻtqizing", "source": ""}, {"text": "betamiz toʻrini bermas", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "toʻr II", "raw_meaning": "почётное место; ~ga chiqmoq садиться на почётное место mehmonlarni ~ga oʻtqizing посадите гостей на почётное место betamiz ~ini bermas погов. невежда никому не уступит красный угол у себя; ◊ bir oyogʻi ~da, bir oyogʻi goʻrda (букв. одна нога его в почетном углу дома, другая — в могиле) т.е. ему уже недолго жить; соотв одной ногой в могиле; он на ладан дышит; ~ning kallasiga chiqmoq разг. шутл. лезть, садиться на самое почетное место."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "649"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor I", "raw_meaning": "a cramped (joy);, narrow (ko'cha); small (uy, xona); tight (kiyim); ~ kelmoq be tight"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "649"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor II", "raw_meaning": "n string"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "653"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'r", "raw_meaning": "n net, netting, rack (vagonda narsalar uchun); sim ~ wire net; fish net (baliq tutadigan to'r); ~ga tushmoq fall into a net; kimgadir ~ tashlamoq set a trap for smb., spread a net for smb."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tar", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ishi tar", "examples": []}, {"order": 3, "text": "tar", "examples": []}, {"order": 4, "text": "q. dor 1", "examples": []}, {"order": 5, "text": "tarlı muzıka ásbapları", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TOR", "raw_meaning": "1. tar, keń emes, ensiz, kishi, kishi kólemli; 2. awıs. ishi tar, kúnshil, qızǵanshaq; 3. tar, tarlı ásbaplardıń tarı; 4. q. dor 1; 5. tarlı muzıka ásbapları."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "180"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tor", "examples": []}, {"order": 2, "text": "gezleme", "examples": []}, {"order": 3, "text": "tor", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "tór", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TO‘R", "raw_meaning": "1. tor; 2. gezleme, tyul; 3. tor, aw; 4. awıs. duzaq; 5. tór, jaydıń tóri."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "schmal", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor I", "raw_meaning": "schmal; ~ kelmoq schrumpfen vi"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Saite f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tor II", "raw_meaning": "muz. Saite f; ~li asbob Saiteninstrument n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to‘r", "raw_meaning": "Netz n, Fangnetz f"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "246"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "умумжаҳон ўргимчак тўри"}], "extra": {"raw_word": "тўр", "raw_meaning": "ингл: web рус: паутина қ: умумжаҳон ўргимчак тўри"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тор", "raw_meaning": "тор, ҳалқа (ҳалқасимон сирт)"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тор I", "raw_meaning": "узкий, тесный // узко, тесно; жадный, скупой // скряга narrow; tight // greedy; mean // niggard, miser étroit, serré; avare; mégoteur ضَيِّقٌ"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тор II", "raw_meaning": "струна; нить, нитки string; thread fil, ficelle, (mus) corde وَتَرٌ (أَوْتَارٌ)"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тор III", "raw_meaning": "тар (струнно-ударный музыкальный инструмент) tor (stringed musical instrument) mus. târ (instrument à cordes) تَارٌ - نَوْعٌ آلَةِ الطَّرَبِ"}}]}