том
tomтом И
ТОМ ' бинонинг устини бекитиб турувчи қисми'. Мингбоши т о м д а г и карнайчиларга "бас" ишо— расини ҳилди (Мирзакалон Исмоилий). Бу от қадимги туркий тилда там тарзида талаффуз қилинган (ДС, 529); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: там > тâм. Бу сўз асли 'девор' маъносини англатган (Девон, И, 299; ИИ, 206; ИИИ, 172). Маҳмуд Кошғарий бу сўзни уй сўзи билан ҳам таржима қилган (Девон, ИИИ, 151). Тâм сўзини ' уй' маъносида ишлатиш ўзбек тили шеваларида ҳозир ҳам мавжуд. Дсда қайд этилишича, қадимги туркий тилда 'бинонинг устини бекитиб турувчи қисми' маъноси тағам сўзи билан англатилган (526- бет); кейин — чалик бу сўз таркибидаги ға товушлари талаффуз қилинмай қўйган бўлса керак: тағам > там > тâм
1. Уйнинг, бинонинг устини бекитиб турувчи тепа қисми
Пой том. Тунука том. Икки нишабли баланд том. яш Асфалт ёʻллар, тунука ва шифер томлардан қайноқ ҳовур кўтаршшди — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
Кета-кетгунча яккам-дуккам лойсувоқ томлар, деворлари тўкилай деб турган пастак уйларни кўравериб, дилингиз хира тортади — К. Яшин, Ҳамза
2. Баъзи қурилмаларнинг қор-ёмғир, қуёш ва шу кабилардан ҳимоя қилувчи тепа қисми
Тўланбой Икромжоннинг аҳволини кўриб турганидан, у ҳам индамади-да, кетдик, деб кабина томини муштлади — С. Аҳмад, Уфқ
Ҳккожв бошлиқ қори тиззага урадиган кизил вагон томига чикиб, атрофни кузата бошладилар — Н. Сафаров, Жасоратнинг давоми
3. шв. Уй, ҳовли-жой
Эшакка мугуз бица, эгасини сузади, Туяга қанот бица, томингни бузади — Мақол
яя Шунда бориб, бир томни очди — бари тиллага тўла, бир томни очди — кумушга тўла — "Равшан"
"..Дашти қипчоқлар бойиса, хотин олади, туркийлар бой бўлса, том солади" [ўйларди Масума бека] — Мирмуҳсин, Меъмор
том ИИ
рвш. Бутунлай, тамомила, батамом
Қулоғим том битди
-Тақсир, — деди Фо-зилҳақ Азизулхон сигарет чекиб.. Мухтор Ҳасанга қараб, — пинакка кетгандай том маҳлиёсиз — Ойбек, Нур қидириб
Мендек одамнинг оғзидан бундай гапнинг чиқиши Сизни том қайрон қилишини биламан — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк
ТОМ
1. Уйнинг, бинонинг устини бекитиб турувчи тепа қисми.DAM, ÇATI
2. Тўлиқ.TAM
том И
Dach n
- уйнинг томини ёпмоқ das Haus eindecken
том ИИ
vollständig, absolut, starkbeleibt
- том маънода im wahrsten Sinne des Wortes
том ИИИ
(жилд)Band m
- икки томли zweibändig, in zwei Bänden
Том
машинанинг тепа қисми Ёʻловчи салонининг тепасидан жой олган, қуёш, шамол, ёмғир ва бошқа ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи автомобил қисми
ТОМ
тарқоқ органик моддалар
том И
крыша, кровля, дом
- томга чиқмоқ подняться или залезть на крышу
- тунука том железная крыша
томга таёқ суёвли к дому жёрдочка припёрта (Хвост коровы)
оёқсиз, қўлсиз томга чиқади без ног, без рук на крышу взобрался (Дым)
- том солмоқ прост. строить дом, жилище
- томдан тараша тушгандек 1) неожиданно, внезапно, как снег на голову; 2) некстати, невпопад, с бухты-барахты.
том ИИ
1. полный
2. совершенный
- том маъноси билан в полном смысле
том И
н roof
том ИИ
н volume
ТОМ
1. tóbe, tamnıń tóbesi, úshek
2. tam
3. tolı, tolıq
4. pútkilley, paspúkil, tolığı menen
5. tom (kitap haqqında)