tom
томtom I
TOM ' binoning ustini bekitib turuvchi qismi'. Mingboshi t o m d a g i karnaychilarga "bas" isho— rasini hildi (Mirzakalon Ismoiliy). Bu ot qadimgi turkiy tilda tam tarzida talaffuz qilingan (ДС, 529); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tam > tâm. Bu soʻz asli 'devor' maʼnosini anglatgan (Devon, I, 299; II, 206; III, 172). Mahmud Koshgʻariy bu soʻzni uy soʻzi bilan ham tarjima qilgan (Devon, III, 151). Tâm soʻzini ' uy' maʼnosida ishlatish oʻzbek tili shevalarida hozir ham mavjud. DSda qayd etilishicha, qadimgi turkiy tilda 'binoning ustini bekitib turuvchi qismi' maʼnosi tagʻam soʻzi bilan anglatilgan (526- bet); keyin — chalik bu soʻz tarkibidagi gʻa tovushlari talaffuz qilinmay qoʻygan boʻlsa kerak: tagʻam > tam > tâm
1. Uyning, binoning ustini bekitib turuvchi tepa qismi
Poy tom. Tunuka tom. Ikki nishabli baland tom. yash Asfalt yoʻllar, tunuka va shifer tomlardan qaynoq hovur koʻtarshshdi — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Keta-ketguncha yakkam-dukkam loysuvoq tomlar, devorlari toʻkilay deb turgan pastak uylarni koʻraverib, dilingiz xira tortadi — K. Yashin, Hamza
2. Baʼzi qurilmalarning qor-yomgʻir, quyosh va shu kabilardan himoya qiluvchi tepa qismi
Toʻlanboy Ikromjonning ahvolini koʻrib turganidan, u ham indamadi-da, ketdik, deb kabina tomini mushtladi — S. Ahmad, Ufq
Hkkojw boshliq qori tizzaga uradigan kizil vagon tomiga chikib, atrofni kuzata boshladilar — N. Safarov, Jasoratning davomi
3. shv. Uy, hovli-joy
Eshakka muguz bitsa, egasini suzadi, Tuyaga qanot bitsa, tomingni buzadi — Maqol
yaya Shunda borib, bir tomni ochdi — bari tillaga toʻla, bir tomni ochdi — kumushga toʻla — "Ravshan"
"..Dashti qipchoqlar boyisa, xotin oladi, turkiylar boy boʻlsa, tom soladi" [oʻylardi Masuma beka] — Mirmuhsin, Meʼmor
tom II
rvsh. Butunlay, tamomila, batamom
Qulogʻim tom bitdi
-Taqsir, — dedi Fo-zilhaq Azizulxon sigaret chekib.. Muxtor Hasanga qarab, — pinakka ketganday tom mahliyosiz — Oybek, Nur qidirib
Mendek odamning ogʻzidan bunday gapning chiqishi Sizni tom qayron qilishini bilaman — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik
TOM
1. Uyning, binoning ustini bekitib turuvchi tepa qismi.DAM, ÇATI
2. Toʻliq.TAM
tom I
Dach n
- uyning tomini yopmoq das Haus eindecken
tom II
vollständig, absolut, starkbeleibt
- tom maʼnoda im wahrsten Sinne des Wortes
tom III
(jild)Band m
- ikki tomli zweibändig, in zwei Bänden
Tom
mashinaning tepa qismi Yoʻlovchi salonining tepasidan joy olgan, quyosh, shamol, yomgʻir va boshqa tashqi taʼsirlardan himoya qiluvchi avtomobil qismi
TOM
tarqoq organik moddalar
tom I
крыша, кровля, дом
- tomga chiqmoq подняться или залезть на крышу
- tunuka tom железная крыша
tomga tayoq suyovli к дому жёрдочка припёрта (Хвост коровы)
oyoqsiz, qoʻlsiz tomga chiqadi без ног, без рук на крышу взобрался (Дым)
- tom solmoq прост. строить дом, жилище
- tomdan tarasha tushgandek 1) неожиданно, внезапно, как снег на голову; 2) некстати, невпопад, с бухты-барахты.
tom II
1. полный
2. совершенный
- tom maʼnosi bilan в полном смысле
tom I
n roof
tom II
n volume
TOM
1. tóbe, tamnıń tóbesi, úshek
2. tam
3. tolı, tolıq
4. pútkilley, paspúkil, tolığı menen
5. tom (kitap haqqında)