toʻgʻri

sft. 1. Egri emas, qingʻir yeri yoʻq; tik, adil.

Toʻgʻri chiziq. Toʻgʻri sim. Toʻgʻri yogʻoch.

(Kumushning] Toʻgʻri qomatiga yerdan bichib olingan mudhish xotinning qoʻllari zoʻrgʻa yetdi-da, esonmisiz, omonmisiz, poshsha-qiz, deb soʻrashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ehtiyot yuzasidan [Yoʻlchi\ toʻgʻri yoʻlni qoʻyib, aylanma yoʻllar bilan namozgar vaqtida Shoqosimnikiga [Gulnorni] boshlab keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mirzakarimboyning yeri oxirida baland, toʻgʻri oʻsgan, uchlari bir-biriga tutashgan qator teraklar jim-gina titraydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Xatodan xoli, yanglishi, notoʻgʻri yeri yoʻq; bexato.

Toʻgʻri javob. Toʻgʻri fikr. Toʻgʻri maslahat. Masalani yechishning toʻgʻri yoʻli. Asliga toʻgʻri nusxa. Bilmagandan bilgan yaxshi, Toʻgʻri ishni qilgan yaxshi. — Maqol

— Bir narsaga oldindan hukm etish toʻgʻri emas, Abdishukur, — salmoqlab dedi Mirzakarimboy. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bunday joylarda hamma vaqt ham koʻz bilan toʻgʻri chamalab boʻlmaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Haqiqatdan iborat; chin, rost, haq.

Toʻgʻri hukm. Toʻgʻri til tosh yorar, Egri til bosh yorar. — Maqol

Toʻgʻri soʻzning toʻqmogʻi bor. — Maqol

Boshingga qilich kelsa ham, toʻgʻri soʻzla! — Maqol

Toʻgʻri gapim tugʻganimga yoqmaydi, deganlari bejiz emas ekan-da. — N. Safarov, Sohib changal

4. Belgili talab, qoida va shu kabilarga javob beradigan; mos keladigan; qoidali.

Ketmonni toʻgʻri ushla. Egri koʻchada yursang ham, toʻgʻri yur. — Maqol

Men toʻgʻri oʻqiy olmasam, tunov kundagidek kulasiz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

5. Quvlik-shumlik, qingʻirlik va shu kabilarni bilmaydigan; odob, axloq doirasidan chiqmaydigan, unga zid ish tutmaydigan; ha-lol, vijdonli, insofli.

Toʻgʻri odam. Toʻgʻri ayol. Toʻgʻri kishi tili egridan or qiladi. — Maqol

Dili toʻgʻrining — tili toʻgʻri. — Maqol

Egri ozar, toʻgʻri toʻzar. — Maqol

Surishtirsang, hamma boy bir tekisda insof-siz. Toʻgʻri odam boy boʻlmaydi shekilli, man oʻzim shu fikrdaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bizning koʻzimizga sovuq koʻringan qipchoqvachcha Normuhammadning el uchun qilib turgan toʻgʻri xizmatini men oʻz umrimdagi Toshkent beklari orasida birinchi martaba koʻraman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ogʻayni, bizga toʻgʻri toshingizni qoʻysangiz boʻlar edi. — N. Safarov, Hayot maktabi

6. Toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshiriladigan, boʻladigan; bevosita, vositasiz.

Toʻgʻri saylovlar. Toʻgʻri soliqlar.

7. rvsh. (urgʻu birinchi boʻgʻinda) Toʻgʻridan-toʻgʻri, toʻppa-toʻgʻri, boshqasiga, boshqa tomonga chalgʻimay.

Mehmonlar toʻgʻri biznikiga tushdi. Toʻgʻri raisning oʻziga uchrashdim.

Nasiyaga boʻlsa ham goʻshtning lahim joylaridan yegan yaxshi boʻlar ekan-u, keyin haqini toʻlashni bilmay garang boʻlib, koʻchadan toʻgʻri oʻtolmay yurgan yomon ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bu kishi hidlab oʻtirmaydi, toʻgʻri yeydi-qoʻyadi, — dedi va qoyil qilganiga ishonib, hammadan balandroq qahqaha urdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. krsh. s. Durust, haqiqatan ham, darhaqiqat.

Toʻgʻri, jon shirin, har kim oʻz jonini ayaydi, lekin odamning yuragida boshqalarga mehr boʻlishi kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar

9. (egalik, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari shakllarida — toʻgʻrida, toʻgʻrisida, toʻgʻrisidan) Oidlik, tegishlilik, sabab, makon kabi maʼnolarni bildiradi; haqida, yuzasidan, sababli, jihatdan.

Bu toʻgʻrida rahbarlar bilan maslahatlashmoq. Pul toʻgʻrisidan bir oz qiynalib qolibdi. Ertaga boʻladigan majlisdagi masalalar toʻgʻrisida kelishib oldik.

Fazliddin bu kecha xursand edi. Har toʻgʻrida soʻzlar, kular edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sizni sirtdan tanirdim, siz toʻgʻringizda koʻp eshitganman. — K. Yashin, Hamza

Toʻlagan binokorlik toʻgʻrisida bir gapga tushib ketsa, uni toʻxtatish xiyla qiyin ekanini bilgani uchun Boʻtaboy ham qoʻyib berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

1. Egri emas, tik.DOĞRU

2. Qingʻirlikni bilmaydigan; halol, vijdonli, insofli.DİREKT

1. прямой, правильный, верный, честный, прямо, правильно, верно

2. честный, правдивый

toʻgʻri odam честный человек

toʻgʻri soʻz правдивое слово

toʻgʻri gap (или soʻz) tuqqaningga yoqmas (букв. правдивое слово и родному не нравится) соотв. правда глаза колет; говорить правду – терять дружбу

toʻgʻri soʻz odam прямой, прямолинейный, говорящий правду человек

toʻgʻri doʻstdan ayrilma от правдивого друга не отдаляйся

3. входит в состав сложных глаголов

koʻp ishlashga toʻgʻri keldi пришлось много работать

toʻgʻri kelgan joyda где придётся, где попало

toʻgʻrisini gapirmoq говорить правду

menga u yerda boʻlish toʻgʻri kelmadi мне не довелось там быть

asliga toʻgʻri с подлинным верно

toʻgʻrisini aytganda собственно говоря

toʻgʻri emas неправда

bu palto senga toʻgʻri kelmaydi это пальто тебе не подойдёт

a straight, correct, suitable, right, just, fair

1. tuwrı, dúziw, tik, iyrek emes, dál

2. durıs

gerade, aufrecht, geradeaus

correct, true, right, straightforward

toʻgʻri yoʻl throgh traffic (direct traffic)

toʻgʻri kelib qolish confluence

toʻgʻri kelmoq coincide

ruschaпрямой // прямо; честный, правдивый // честно, правдиво; правильный // правильноinglizcharight // straight; honest; truthful; correct // honestly, truthfully; correctlyfransuzchadroit // droitement; honnête // honnêtement; correct // correctementarabchaصَحِيحٌ، مَضْبُوطٌ، مُسْتَقِيمٌ