тери
teriтери И
от 1. 1 Одам ва ҳайвон танасининг ташқи қоплами, тана аъзоларини ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи ва турли физиологик вазифаларни бажарадиган пўсти.
Тери касалликлари. Қуённинг терисини шилмоқ.
Тортқилаганда, улоқнинг териси айрилиб кетмайди. Бўлмаса, торт-тортда улоқ бутун қоладими! — Т. Мурод, От кишнаган оқшом
2. Молнинг, ҳайвоннинг шилиб олинган пўсти.
Шу ерда ишлайдиган одамлардан бири, ёʻқчилик важидан, бир куни бола-чақаси билан отнинг терисидан шўрва қилиб ичибди. — А. Қаҳҳор, Миллатчилар
Хон бориб, арслон терисига ўтирди, Арслонбекни ўзининг ўнг томонига олди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
3. Мол пўстидан махсус ишлов бериб тайёрланган материал; чарм, кўн.
[Шокир ота] Терига сув пуркайди ва кўва билан дўқ-дўқ уриб, чармни текислайди. — Ойбек, Танланган асарлар
Уйда бир оз тери бор. Аммо тагчарм ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар
4. кам қўлл. Пўст, пўчоқ.
Териси қалин қовун.
Боғдаги анорлар терисига сиғмай, тарс-тарс ёрилади. — Ё. Шукуров, Уч савол
- Бир терининг ичида қўй неча озиб, неча марта семиради Киши ҳаётида неча хил ўзгаришларга, яхши-ёмон ҳолатларга тушиши мумкинлигини қайд этувчи ибора. — Бир терининг ичида қўй неча озиб, неча марта семиради, — деди салмоқлаб бой, — кишининг бошига ёмон кунлар ҳам тушиши мумкин. — Ойбек, Танланган асарлар
- Териси юпқа Унча-мунча гапни кўтара олмайдиган. Ҳимм, териси юпқа аёл эмасми, шу гап баҳо-на бўлибди-ю, Мени бўшатиб, қолоқ бригадага юборасизлар, деб туриб олибди. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда
- Териси қалин Унча-мунча гап кор қилмайдиган, бети қаттиқ. Териси қалин кассир эса: — Эпласанг сен ҳам қил, — деб бўзрайиб тураверди. — Муштум
- Терисига сиғмаслик Ниҳоятда хурсанд бўлмоқ. Элчибек бу хабардан терисига сиғмай кетди. Ҳар ҳолда, дастлабки ғалаба. — А. Мухтор, ТугилишҚувонч билан қўл бериб сўрашди. Теримга сиғмай кетдим. — Ойдин, Ҳикоялар
- Терисига (ёки терисини шилиб) сомон тиқмоқ Ниҳоятда қаттиқ жазоламоқ. Яхшики, бояги гапларингизни ўғлим эшитмади, ёʻқса, терингизга сомон тиққан бўлар эди — М. Осим, Аждодларимиз қиссасиМенга дўпписи эмас, ўзи керак. Ўзини тириклай тутиб кел! Терисини шилиб, сомон тиқмагунимча хумордан чиқмайман. — Н. Сафаров, Кўрган-кечирганларим
- Терисини шилмоқ (ёки шилиб олмоқ) Бор-ёʻғини қоқлаб олмоқ, ҳамма нарсасини тортиб олмоқ. Унинг [Мусулмонқулнинг] ўз кайфича ойда эмас, ҳафтада солиб турган солиқлари фуқаронинг терисини шилса остириб, кестириб туриши хосни ҳам эсанкиратди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
тери ИИ
от Хамирни юпқа ёйиб, учбурчак, тўртбурчак шаклида кесиб, ёғда пишириладиган таом.