ТЕМПЕРАТУРА ПЛАСТА

mahsuldor qatlamlarning tabiiy (boshlangʻich) temperaturasi. Uning qiymati temperaturaning kon kesimi boʻyicha maʼlum qonuniyat boʻyicha oʻzgarishiga qarab aniqlanadi. Boshlangʻich temperatura mahsuldor qatlamdagi uglevodorodlarning fazoviy holatiga, qatlam suyuqliklari va gazlari qovushqoqligiga va oʻz navbatida ularning sizish sharoitlariga kuchli taʼsir etadi. Uyumlarni ishlatish jarayonida dastlabki temperaturadan past yoki yuqori boʻlgan temperaturadagi turli eritmalarni qatlamga haydash orqali uning tabiiy termodinamik sharoitlarini keskin oʻzgartirib yuborishi mumkin. Shu bilan birga, quduq tubidagi va uning atrofidagi togʻ jinslarida issiqlik almashinish jarayonlari yuzaga keladi va dastlabki qatlam temperaturasining oʻzgarishiga sabab boʻladi. Q.t.ni oʻrganish orqali qatlam nefti, gazi va suvining xususiyatlarini (loyihalashda, qatlamni ishlash va tahlil qilishda), qatlam rejimini va yer osti suvlari harakatlanish dinamikasini bilish mumkin. Neft va gaz uyumlarining hosil boʻlish sharoitlarini aniqlashda, shuningdek, Yer poʻstining issiqlik maydonini oʻrganishda (geofizik tadqiqotlarda) muhim hisoblanadi. Quduqdagi temperatura maksimal termometr yoki elektrotermometr bilan oʻlchanadi. Maksimal termometr bilan qatlamning faqat maʼlum nuqtasidagi temperatura oʻlchanadi. Termometr quduqqa ingichka poʻlat arqonda Yakovlev chigirigi yordamida tushiriladi. Temperaturani yaxshi sezishi uchun termometr oʻlchanayotgan oraliqda 1—2 soat ushlab turiladi. Maksimal termometrdan foydalanishda uni zarbalardan saqlash, agarda havo temperaturasi quduqdagidan yuqori boʻlsa tushirishdan avval uni sovutish kerak boʻladi. Elektrtermometrdan foydalanish ancha qulay. Quduqqa karotaj kabelida tushiriladi. Temperaturani oʻlchash vaqti maksimalga nisbatan ancha kam. Temperaturani mustahkamlash quvurlari bilan jihozlangan hamda jihozlanmagan quduqlarda ham oʻlchash mumkin. Burgʻilash yoki uyumni ishlatish vaqtida temperaturani tabiiy holatiga keltirish uchun uni 20—25 sutka tinch qoldiriladi. Ishlatish quduqlar-, Qatlam temperaturasi