taqir

sft. 1. Geogr. Qattiq qatqaloq bilan qoplangan yer.

Tuya quvlasa, shudgorga qoch, Ilon quvlasa — taqirga.

Qum uyumlari orasida nuqul gildan hosil boʻlgan maydonlar uchraydi. Bunday joylar taqir deb ataladi. — Oʻzbekiston geografiyasi

Oqmagan daryoning nomidir taqir. — A. Oripov, Yillar armoni

2. sft. Giyoh oʻsmaydigan yoki deyarli oʻsmaydigan; yaydoq, yalangʻoch.

Toʻgʻri, olti-yetti yil ilgari bu joylar — Qarshi choʻli taqir yerdan farqi yoʻq edi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

3. sft. Oʻt-oʻlansiz, oʻt-oʻlani yerdan koʻrinmaydigan (oʻsmagan) darajada.

Qoʻnishdagi taqir yalanglikda kuni bilan toʻyib oʻtlagan qoʻy-echkilar kavsh qaytarib yotibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. sft. Sochi, juni, tuki yoʻq; tuksiz.

baʼzi oʻrtoqlarning aldamchiligini koʻrganda, taqir dahanimga soqol chiqib ketishiga oz qoldi. — Mushtum

Jamshid shundoq deraza tagida, taqir gilam ustida uxlab qoldi. — Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi

5. sft. Koʻchma Hech narsa toʻshalmagan; yalangʻoch.

Taqir yerda uxlamoq.

Yoʻldosh aka taqir sholchaga, xuddi sakkiz qavat koʻrpachaga oʻtirganday, bamaylixotir yostanib oldi. — H. Nazir, Vasiyat

6. rvsh. Sira, aslo; mutlaqo, butunlay.

Bu ishdan taqir xabarim yoʻq.

[Nodira:] Uy anjomlarim, kiyimlarim koʻzimga taqir koʻrinmadi. Hamza, — Maysaraning ishi

— Koʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdanki suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi, — dedi Xasan soʻfi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Mumkinmi, aytgin axir? Bu ish yaramas taqir. — Q. Muhammadiy

7. Sira qoldirmasdan, tozalab, qirtishlab; tozalangan.

Sochini taqir qirdirgan bir kishi sal jilmayib qarab turardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak bilan bir kosa jirsiz suv keltiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. shv. Chala tugʻilgan chaqaloqning terisi.