{"headword": "taqir", "key": "taqir", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Geogr. Qattiq qatqaloq bilan qoplangan yer.", "examples": [{"text": "Tuya quvlasa, shudgorga qoch, Ilon quvlasa — taqirga.", "source": ""}, {"text": "Qum uyumlari orasida nuqul gildan hosil boʻlgan maydonlar uchraydi. Bunday joylar taqir deb ataladi.", "source": "Oʻzbekiston geografiyasi"}, {"text": "Oqmagan daryoning nomidir taqir.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}]}, {"order": 2, "text": "Giyoh oʻsmaydigan yoki deyarli oʻsmaydigan; yaydoq, yalangʻoch.", "examples": [{"text": "Toʻgʻri, olti-yetti yil ilgari bu joylar — Qarshi choʻli taqir yerdan farqi yoʻq edi.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻt-oʻlansiz, oʻt-oʻlani yerdan koʻrinmaydigan (oʻsmagan) darajada.", "examples": [{"text": "Qoʻnishdagi taqir yalanglikda kuni bilan toʻyib oʻtlagan qoʻy-echkilar kavsh qaytarib yotibdi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 4, "text": "Sochi, juni, tuki yoʻq; tuksiz.", "examples": [{"text": "baʼzi oʻrtoqlarning aldamchiligini koʻrganda, taqir dahanimga soqol chiqib ketishiga oz qoldi.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Jamshid shundoq deraza tagida, taqir gilam ustida uxlab qoldi.", "source": "Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi"}]}, {"order": 5, "text": "Koʻchma Hech narsa toʻshalmagan; yalangʻoch.", "examples": [{"text": "Taqir yerda uxlamoq.", "source": ""}, {"text": "Yoʻldosh aka taqir sholchaga, xuddi sakkiz qavat koʻrpachaga oʻtirganday, bamaylixotir yostanib oldi.", "source": "H. Nazir, Vasiyat"}]}, {"order": 6, "text": "Sira, aslo; mutlaqo, butunlay.", "examples": [{"text": "Bu ishdan taqir xabarim yoʻq.", "source": ""}, {"text": "[Nodira:] Uy anjomlarim, kiyimlarim koʻzimga taqir koʻrinmadi. Hamza,", "source": "Maysaraning ishi"}, {"text": "— Koʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdanki suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi, — dedi Xasan soʻfi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Mumkinmi, aytgin axir? Bu ish yaramas taqir.", "source": "Q. Muhammadiy"}]}, {"order": 7, "text": "Sira qoldirmasdan, tozalab, qirtishlab; tozalangan.", "examples": [{"text": "Sochini taqir qirdirgan bir kishi sal jilmayib qarab turardi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak bilan bir kosa jirsiz suv keltiradi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 8, "text": "Chala tugʻilgan chaqaloqning terisi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/taqir"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "159"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qattiq qatqaloq bilan qoplangan,", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТАҚИР", "raw_meaning": "VERİMSİZ, KURAK Қаттиқ қатқалоқ билан қопланган,"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "596"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "taqirchoq toʻbada toy oʻynar", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "taqir", "raw_meaning": "1. геогр. такыр; 2. гладкий, голый, не имеющий на своей поверхности ничего; ~ cho‘l голая степь; ~choq to‘bada toy o‘ynar загадка на такыре стригунок игриво скачет (Бритва); ◊ ~ bosh лысый; плешивый; ~ boshdan taroq so‘rama погов. шутл. не спрашивай у лысого гребёнки; соотв. к босому за сапогами пошёл."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "641"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "taqir I", "raw_meaning": "a salinated, muddy depression which can form a small lake from local surface water left by rain; smooth, bare, deserted; ~ cho'l barren steppe"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "641"}, "pos": "adv", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "taqir xabarim yoʻq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "taqir II", "raw_meaning": "adv absolutely; ~ xabarim yo'q I have absolutely no news"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "158"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "taqır", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shashı, júni joq", "examples": []}, {"order": 3, "text": "hesh nárse tóselmegen", "examples": []}, {"order": 4, "text": "hasla", "examples": []}, {"order": 5, "text": "taqırlap alınǵan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TAQIR", "raw_meaning": "1. taqır, heshqanday ósimlik óspegen, tegis qattı jer; 2. shashı, júni joq, túksiz; 3. hesh nárse tóselmegen; 4. hasla, hesh, sirá, dım; 5. taqırlap alınǵan, tıp-tıpıl etilgen."}}]}