suzmoq
сузмоқsuzmoq I
fl. 1. 1 Suzgich yoki boshqa biror narsa orqali oʻtkazib, mexanik aralashmalardan tozalamoq.
Benzinni mashina bakiga suzib solmoq.
2. Suyuq narsalarning kerakli qismini ajratib olmoq.
Sirka suzmoq. Suzib sutning qaymogʻini olmoq.
U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak, bir kosa jirsiz suv keltiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Tayyor ovqat yoki ichimlikni yeyiladigan yoki ichiladigan idishlarga taqsimlab solmoq.
Palov suzilib, Nusratbek ikki laganni keltirganda, yigitlar Sohib akaning yelkasiga turtishdi. — S. Nurov, Narvon
Maxsumov hammaga shoʻrva suzdi. — M. M. Doʻst, Lolazor
Bir siqimgina osh qilib, suzib olishga hayron boʻlib oʻtirgan edim. — S. Ahmad, Ufq
4. Kartalarni oʻynovchilarga boʻlib bermoq.
Karta suzmoq.
- Koʻz suzmoq Noz-ishva bilan qaramoq, koʻzlarini yarim yummoq. Gʻunajin koʻzini suzmasa, buqa ipini uzmaydi. — MaqolYoshi qirqlarga borib qolgan boʻlsa ham, ikki beti qip-qizil joriya boʻsh xaltani noibning qoʻlidan olarkan, qop-qora koʻzlarini allanechuk suzib, gʻamzali bir ohangda: — Bizga-chi, begim? — deb soʻradi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
suzmoq II
fl. 1. Qoʻl-oyoq yoki suzgichlarini qimirlatib, suvda turmoq yoki biror yoʻnalishda harakat qilmoq.
Quloch otib suzmoq. Qurbaqacha suzmoq. Chalqanchasiga suzmoq.
Terak tagidan sholipoya boʻylab yoʻl bor. Chirchiqqa tik chiqadi. Daryodan suzib oʻtamiz. — H. Gʻulom, Mashʼal
Baliq suvda suzadi, suvda uxlaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Suv transporti vositalarida yurmoq, sayr yoki safar qilmoq.
Qayiqda suzmoq. Kemada suzib, dengizdan oʻtmoq.
3. Suyuqlik yoki gaz betida qalqib turmoq yoki oqmoq.
Itaruvchi kuch jism ogʻirligiga teng boʻlganda, jism suyuqlikning yuzida yoki ichida suzib yuradi. — Fizika
Bu Volga ham tun ogʻushida, xuddi suvda suzib borayotgan kemadek, asta-sekin uzoqlashdi — Yoshlik
Eskidan saqlanib qolgan yodgorlik — oqqushlar suzib yurgan koʻllar-u daraxt tagida nay chalib oʻtirgan yigit -qizlarning suratlari. — M. M. Doʻst, Lolazor
4. koʻchma Bir maromda bir tarafga qarab harakat qilmoq, kezmoq, oqmoq.
Domla koʻzlarini ishqab, atrofga qayta tikildi-yu, qandaydir bahaybat qushlarning qumda ohista suzib yurgan soyalarini koʻrib, beixtiyor tepaga qaradi. — M. Mansurov, Yombi
Samoda esa hech kimga keraksiz gʻarib oy mungʻayib suzardi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
pushtirang ulkan bulut samoning qoq oʻrtasida suzib borib, roʻparadagi qoʻshnining pastak, loyshuvoq tomiga yupqa va shaffof soya tashladi. — N. Aminov, Qahqaha