soʻramoq

fl. 1. Maʼlumot olish, bilish uchun savol bilan murojaat qilmoq; savol, soʻroq bermoq.

Manzilni soʻramoq. Voqeaning tafsilotini soʻramoq. Soʻraganning aybi yoʻq. — Maqol

Koʻp yurgandan soʻrama, koʻp koʻrgandan soʻra. — Maqol

Kuyganyor koʻprigi oldiga kelganda, shofyor tormoz berib, qoʻy yetaklagan kishidan yettinchi uchastka qay tarafdaligini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxonning oʻsha taraflarga borgisi keldi. Shoshib soʻradi: — Armiyaga odam olishadimi? — S. Ahmad, Ufq

2. Kimsani chaqirmoq yoki chaqirilishini iltimos qilmoq.

— Allo, kimni soʻrayapsiz? — Ahmedovni soʻrayapman.

3. Bilimini tekshirmoq, imtihon qilmoq.

Jning kattasini koʻrsatib bermadingiz, ertaga domla soʻraydigan edilar. Qanaqa yoziladi? — A. Qahhor, Sanʼatkor

Qoʻying, xola, alaxsitmang, darslarini qilsinlar Bitta-yarimta odam darsdan soʻrab qolsa Hech kim soʻramasa ham, Oʻrmonjon akam soʻraydilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Fikrlashib, maslahatini yoki ruxsatini olmoq.

[Qutidor] Xotini va qizidan soʻrab oʻtirmay, bir kun doʻkonidan erkak sovchilar bilan bitishib ham keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yanagi yilga yer ekuv-siz qolsa, kolxoz hech kimdan soʻrab ham oʻtirmasdan, qoʻsh solib yuboradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Biror iltimos yoki talab bilan murojaat etmoq; iltimos yoki talab qilmoq.

Izn soʻramoq. Uzr soʻramoq. Qarz soʻramoq. Nomarddan yordam soʻrama, yuzingga soladi. — Maqol

Boy qoʻshningdan soʻraguncha, Yoʻq uyingni axtar. — Maqol

Azizxon joy izlab alanglab turarkan, yuqorida oʻtirgan Belyavskiy uni imlab, yuqoriga chiqishini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

[Muhsina] Savol soʻralgan-da ham, javob bermaydi, eriga moʻltirab qaraydi — izn soʻraydi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bashirjon oʻzining mushkul ahvoli toʻgʻrisi-da maslahat soʻramoqchi edi, boʻlmadi. Koʻrdiki, akaxonning ahvoli unikidan ham ogʻir. — N. Aminov, Qahqaha

6. Ruxsat, ijozat yoki rozilik olmoq.

Eshik ochiq boʻlsa ham, soʻrab kir. — Maqol

Mehmon soʻrab yemas. — Maqol

Muqbil podshodan Hotamni boshlab kelishga ijozat soʻrabdi. — Chalpak yoqqan kun

7. Kimsani xotinlikka, kelinlikka berilishini iltimos qilmoq.

Qiz(ini) soʻramoq. Qizni soʻraganga ber, Qimizni — suvsaganga. — Maqol

Mamat qassobning qizini qoʻshni qishloqdan bir necha odam soʻragan edi. — Yoshlik

8. Birovni axtarmoq yoki izlamoq.

Bugun Azizxonni soʻramagan, surishtirmagan odam yoʻq, desa boʻladi. — S. Ahmad, Ufq

Koʻp shaharga bordim soʻrab, Topolmadim norim istab. — Nurali

Hozir Eshon qishloqda ham u kishini ikki otliq soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

9. Salom va yaxshi istaklarni birovga yetkazmoq.

Qarindoshlarni soʻrab qoʻying.

10. Savdoda, oldi-sotdida oʻz moli uchun biror narxni aytmoq.

Qimmat soʻramoq.

— Toychangizga necha pul soʻraysiz? — Egasi yuz soʻm soʻradi. Men yetmish soʻm dedim. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

— Ketamiz, — dedi [Otabek] bir oz oʻylangandan keyin, — mol baholari toʻgʻrisida bitisholmay turamiz — olgʻuvchilar arzon soʻraydilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

11. folk. Idora etmoq; hokimlik, hukmronlik qilmoq.

Yurtni soʻramoq.

Bu boshimga xos sallani oʻrayman, Omon boʻlsam, mamlakatni soʻrayman. — Erali va Sherali

Chambilbelni soʻrab yotgan zoʻr sulton, Oʻgʻil yoki qiz koʻrmadi Yunusdan. — Malikayi ayyor

1. Maʼlumot olish, bilish uchun savol bilan murojaat qilmoq.SORMAK

2. Bilimini tekshirmoq, imtihon qilmoq.

1. посл.погов. спрашивать, расспрашивать, справляться

soʻrab-soʻrab Makkani topibdi расспрашивая, до Мекки дошел; соотв. язык до Киева доведёт

koʻp yurgandan soʻrama, koʻp koʻrgandan soʻra не спрашивай того, кто много ходил (путешествовал), а спрашивай того, кто много видел

soʻrab berguncha urib ber чем давать спрашивая («хочешь ли»), лучше дай ударив (т.е. угощай, но не спрашивай, хочет этого человек или нет)

2. погов. просить

soʻragan bir qizarar, bermagan ikki qizarar кто просил – краснел один раз, кто не дал – краснел два раза (от стыда, что пожадничал)

soʻraganning aybi yoʻq спрос не беда (не грех); спрашивать не позор; соотв. попытка – не пытка, спрос – не беда

3. уст.фольк. управлять, править

v ask, beg

1. soraw, soraw beriw

2. shaqırıw

3. bilimin tekseriw

4. keńes soraw, másláhát alıw

5. ótinish etiw, talap etiw

6. ruqsat yaki ırazılıq alıw

7. izlew

8. sálem aytıw, jaqsı tileklerdi birewge jetkeriw

9. basqarıw, biylew, hákimshilik etiw

vt vt fragen

а) ЧК ruschaопросить ВПinglizchato interrogate smb.nemischaabfragen A

Oʻqituvchi har kuni oʻz oʻquvchilaridan (kimdan?) soʻraydi. Учитель ежедневно опрашивает своих учеников (кого?).

The teacher interrogates every day his pupils (whom?).

Der Lehrer fragt täglich seine Schüler (wen?) ab.

б) ЧК Бсиз ҚК ҳақида ruschaспросить ВП о ППinglizchato ask smb. about smth.nemischafragen A nach D

U bizdan (kimdan?) gazetadagi eʼlon haqida (nima haqida?) soʻradi. Он спросил нас (кого?) об объявлении в газете (о чем?).

He asked us (whom?) about the advertisement in the newspaper (what ... about?).

Er fragte uns (wen?) nach der Anzeige in der Zeitung (wonach?).

в) ЧК Бсиз ҚК + ҳақида ruschaрасспрашивать ВП о ППinglizchato question smb. about smth.nemischabefragen A über A

Vrach bemordan (kimdan?) uning kasali haqida (nima haqida?) soʻradi. Врач расспрашивал пациента (кого?) о его болезни (о чем?).

U undan (kimdan?) mening haqimda (kim haqida?) soʻradi. Она расспрашивала его (кого?) обо мне (о ком?).

The doctor questioned the patient (whom?) about his illness (what ... about?).

She questioned him (whom?) about me (whom ... about?).

Der Arzt befragte den Patienten (wen?) über seine Krankheit (worüber?).

Sie befragte ihn (wen?) über mich (über wen?).

г) ЧК Бли ТК ruschaпросить у РП ВП инфинитив, просить ВП / инфинитивinglizchato ask smb. for smth., to ask smb. to do smth.nemischabitten A um A, bitten A zu Infinitiv

U mendan (kimdan?) yordam berishimni (nimani?) soʻradi. Она попросила у меня (у кого?) помощи (чего?).

U mendan (kimdan?) unga shu kitobni berishimni (nima qilishimni?) soʻradi. Он просил меня (кого?) дать ему эту книгу (что сделать?).

She asked me (whom?) for help (what ... for?).

He asked me (whom?) to give him this book (what ... to do?).

Sie hat mich (wen?) um Hilfe (worum?).

Er bat mich (wen?), ihm dieses Buch zu geben (worum?).

ruschaспрашивать, проситьinglizchato ask, to begfransuzchademander, interrogerarabchaسَأَلَ (يَسْأَلُ), اِسْتَفْسَرَ, اِسْتَفْهَمَ, طَلَبَ (يَطْلُبُ)