сўрамоқ

фл. 1. Маълумот олиш, билиш учун савол билан мурожаат қилмоқ; савол, сўроқ бермоқ.

Манзилни сўрамоқ. Воқеанинг тафсилотини сўрамоқ. Сўраганнинг айби ёʻқ. — Мақол

Кўп юргандан сўрама, кўп кўргандан сўра. — Мақол

Куйганёр кўприги олдига келганда, шофёр тормоз бериб, қўй етаклаган кишидан еттинчи участка қай тарафдалигини сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

Азизхоннинг ўша тарафларга боргиси келди. Шошиб сўради: — Армияга одам олишадими? — С. Аҳмад, Уфқ

2. Кимсани чақирмоқ ёки чақирилишини илтимос қилмоқ.

— Алло, кимни сўраяпсиз? — Аҳмедовни сўраяпман.

3. Билимини текширмоқ, имтиҳон қилмоқ.

Жнинг каттасини кўрсатиб бермадингиз, эртага домла сўрайдиган эдилар. Қанақа ёзилади? — А. Қаҳҳор, Санъаткор

Қўйинг, хола, алахситманг, дарсларини қилсинлар Битта-яримта одам дарсдан сўраб қолса Ҳеч ким сўрамаса ҳам, Ўрмонжон акам сўрайдилар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Фикрлашиб, маслаҳатини ёки рухсатини олмоқ.

[Қутидор] Хотини ва қизидан сўраб ўтирмай, бир кун дўконидан эркак совчилар билан битишиб ҳам келди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Янаги йилга ер экув-сиз қолса, колхоз ҳеч кимдан сўраб ҳам ўтирмасдан, қўш солиб юборади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Бирор илтимос ёки талаб билан мурожаат этмоқ; илтимос ёки талаб қилмоқ.

Изн сўрамоқ. Узр сўрамоқ. Қарз сўрамоқ. Номарддан ёрдам сўрама, юзингга солади. — Мақол

Бой қўшнингдан сўрагунча, Ёʻқ уйингни ахтар. — Мақол

Азизхон жой излаб аланглаб тураркан, юқорида ўтирган Белявский уни имлаб, юқорига чиқишини сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

[Муҳсина] Савол сўралган-да ҳам, жавоб бермайди, эрига мўлтираб қарайди — изн сўрайди. — М. М. Дўст, Лолазор

Баширжон ўзининг мушкул аҳволи тўғриси-да маслаҳат сўрамоқчи эди, бўлмади. Кўрдики, акахоннинг аҳволи уникидан ҳам оғир. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

6. Рухсат, ижозат ёки розилик олмоқ.

Эшик очиқ бўлса ҳам, сўраб кир. — Мақол

Меҳмон сўраб емас. — Мақол

Муқбил подшодан Ҳотамни бошлаб келишга ижозат сўрабди. — Чалпак ёққан кун

7. Кимсани хотинликка, келинликка берилишини илтимос қилмоқ.

Қиз(ини) сўрамоқ. Қизни сўраганга бер, Қимизни — сувсаганга. — Мақол

Мамат қассобнинг қизини қўшни қишлоқдан бир неча одам сўраган эди. — Ёшлик

8. Бировни ахтармоқ ёки изламоқ.

Бугун Азизхонни сўрамаган, суриштирмаган одам ёʻқ, деса бўлади. — С. Аҳмад, Уфқ

Кўп шаҳарга бордим сўраб, Тополмадим норим истаб. — Нурали

Ҳозир Эшон қишлоқда ҳам у кишини икки отлиқ сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

9. Салом ва яхши истакларни бировга етказмоқ.

Қариндошларни сўраб қўйинг.

10. Савдода, олди-сотдида ўз моли учун бирор нархни айтмоқ.

Қиммат сўрамоқ.

— Тойчангизга неча пул сўрайсиз? — Эгаси юз сўм сўради. Мен етмиш сўм дедим. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

— Кетамиз, — деди [Отабек] бир оз ўйлангандан кейин, — мол баҳолари тўғрисида битишолмай турамиз — олғувчилар арзон сўрайдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

11. фолк. Идора этмоқ; ҳокимлик, ҳукмронлик қилмоқ.

Юртни сўрамоқ.

Бу бошимга хос саллани ўрайман, Омон бўлсам, мамлакатни сўрайман. — Эрали ва Шерали

Чамбилбелни сўраб ётган зўр султон, Ўғил ёки қиз кўрмади Юнусдан. — Маликайи айёр

1. Маълумот олиш, билиш учун савол билан мурожаат қилмоқ.SORMAK

2. Билимини текширмоқ, имтиҳон қилмоқ.

1. посл.погов. спрашивать, расспрашивать, справляться

сўраб-сўраб Маккани топибди расспрашивая, до Мекки дошел; соотв. язык до Киева доведёт

кўп юргандан сўрама, кўп кўргандан сўра не спрашивай того, кто много ходил (путешествовал), а спрашивай того, кто много видел

сўраб бергунча уриб бер чем давать спрашивая («хочешь ли»), лучше дай ударив (т.е. угощай, но не спрашивай, хочет этого человек или нет)

2. погов. просить

сўраган бир қизарар, бермаган икки қизарар кто просил – краснел один раз, кто не дал – краснел два раза (от стыда, что пожадничал)

сўраганнинг айби ёʻқ спрос не беда (не грех); спрашивать не позор; соотв. попытка – не пытка, спрос – не беда

3. уст.фольк. управлять, править

в ask, beg

1. soraw, soraw beriw

2. shaqırıw

3. bilimin tekseriw

4. keńes soraw, másláhát alıw

5. ótinish etiw, talap etiw

6. ruqsat yaki ırazılıq alıw

7. izlew

8. sálem aytıw, jaqsı tileklerdi birewge jetkeriw

9. basqarıw, biylew, hákimshilik etiw

вт вт fragen

а) ЧК русчаопросить ВПинглизчаto interrogate smb.немисчаabfragen A

Ўқитувчи ҳар куни ўз ўқувчиларидан (кимдан?) сўрайди. Учитель ежедневно опрашивает своих учеников (кого?).

The teacher interrogates every day his pupils (whom?).

Der Lehrer fragt täglich seine Schüler (wen?) ab.

б) ЧК Бсиз ҚК ҳақида русчаспросить ВП о ППинглизчаto ask smb. about smth.немисчаfragen A nach D

У биздан (кимдан?) газетадаги эълон ҳақида (нима ҳақида?) сўради. Он спросил нас (кого?) об объявлении в газете (о чем?).

He asked us (whom?) about the advertisement in the newspaper (what ... about?).

Er fragte uns (wen?) nach der Anzeige in der Zeitung (wonach?).

в) ЧК Бсиз ҚК + ҳақида русчарасспрашивать ВП о ППинглизчаto question smb. about smth.немисчаbefragen A über A

Врач бемордан (кимдан?) унинг касали ҳақида (нима ҳақида?) сўради. Врач расспрашивал пациента (кого?) о его болезни (о чем?).

У ундан (кимдан?) менинг ҳақимда (ким ҳақида?) сўради. Она расспрашивала его (кого?) обо мне (о ком?).

The doctor questioned the patient (whom?) about his illness (what ... about?).

She questioned him (whom?) about me (whom ... about?).

Der Arzt befragte den Patienten (wen?) über seine Krankheit (worüber?).

Sie befragte ihn (wen?) über mich (über wen?).

г) ЧК Бли ТК русчапросить у РП ВП инфинитив, просить ВП / инфинитивинглизчаto ask smb. for smth., to ask smb. to do smth.немисчаbitten A um A, bitten A zu Infinitiv

У мендан (кимдан?) ёрдам беришимни (нимани?) сўради. Она попросила у меня (у кого?) помощи (чего?).

У мендан (кимдан?) унга шу китобни беришимни (нима қилишимни?) сўради. Он просил меня (кого?) дать ему эту книгу (что сделать?).

She asked me (whom?) for help (what ... for?).

He asked me (whom?) to give him this book (what ... to do?).

Sie hat mich (wen?) um Hilfe (worum?).

Er bat mich (wen?), ihm dieses Buch zu geben (worum?).

русчаспрашивать, проситьинглизчаto ask, to begфрансузчаdemander, interrogerарабчаسَأَلَ (يَسْأَلُ), اِسْتَفْسَرَ, اِسْتَفْهَمَ, طَلَبَ (يَطْلُبُ)