СЖИМАЕМОСТЬ ПЛАСТОВОЙ НЕФТИ

Қатлам нефтининг сиқилувчанлиги — босим таъсирида нефтнинг ўз ҳажмини ўзгартириш қобилияти. Бундай тавсифни миқдорий баҳолашда сиқилувчанлик коеффициентидан фойдаланилади. Ташқи босим кўпайганда суюқликнинг ҳажми дастлабки ҳажм ва босимнинг ошишига пропорсионал ўзгаради: $-\Делта\техт{В} = \бета\техт{Вп}$ бунда $\Делта\техт{В}$ — суюқлик ҳажмининг ўзгариши; $\бета$ — сиқилиш коеффициенти; $\техт{В}$ — суюқликнинг дастлабки ҳажми; $\техт{п}$ — босимнинг ортиши; (—) белгиси $\техт{п}$ босимнинг мусбат ортишига $\Делта\техт{В}$нинг манфий ортиши мос келишини ифодалайди. Қатлам нефтининг ўртача сиқилувчанлиги деганда унинг ҳажмини босим 0,1 Мпа га ошганда ортиш миқдори тушинилади: $\алпҳа_п = -\фрак{\Делта\техт{В}}{\техт{В}\Делта\техт{П}}$, бунда $\алпҳа_п$ — сиқилиш коеффициенти; $\Делта\техт{В}$ — нефт ҳажмининг ўзгариши; $\техт{В}$ — нефтнинг дастлабки ҳажми; $\Делта\техт{п}$ — босимнинг ўзгариши.