{"headword": "СЖИМАЕМОСТЬ ПЛАСТОВОЙ НЕФТИ", "key": "sjimaemost plastovoy nefti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "447"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qatlam neftining siqiluvchanligi — bosim taʼsirida neftning oʻz hajmini oʻzgartirish qobiliyati. Bunday tavsifni miqdoriy baholashda siqiluvchanlik koeffitsiyentidan foydalaniladi. Tashqi bosim koʻpayganda suyuqlikning hajmi dastlabki hajm va bosimning oshishiga proporsional oʻzgaradi: $-\\Delta\\text{V} = \\beta\\text{Vp}$ bunda $\\Delta\\text{V}$ — suyuqlik hajmining oʻzgarishi; $\\beta$ — siqilish koeffitsiyenti; $\\text{V}$ — suyuqlikning dastlabki hajmi; $\\text{p}$ — bosimning ortishi; (—) belgisi $\\text{p}$ bosimning musbat ortishiga $\\Delta\\text{V}$ning manfiy ortishi mos kelishini ifodalaydi. Qatlam neftining oʻrtacha siqiluvchanligi deganda uning hajmini bosim 0,1 MPa ga oshganda ortish miqdori tushiniladi: $\\alpha_p = -\\frac{\\Delta\\text{V}}{\\text{V}\\Delta\\text{P}}$, bunda $\\alpha_p$ — siqilish koeffitsiyenti; $\\Delta\\text{V}$ — neft hajmining oʻzgarishi; $\\text{V}$ — neftning dastlabki hajmi; $\\Delta\\text{p}$ — bosimning oʻzgarishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЖИМАЕМОСТЬ ПЛАСТОВОЙ НЕФТИ", "raw_meaning": "Қатлам нефтининг сиқилувчанлиги — босим таъсирида нефтнинг ўз ҳажмини ўзгартириш қобилияти. Бундай тавсифни миқдорий баҳолашда сиқилувчанлик коэффициентидан фойдаланилади. Ташқи босим кўпайганда суюқликнинг ҳажми дастлабки ҳажм ва босимнинг ошишига пропорционал ўзгаради: $-\\Delta\\text{V} = \\beta\\text{Vp}$ бунда $\\Delta\\text{V}$ — суюқлик ҳажмининг ўзгариши; $\\beta$ — сиқилиш коэффициенти; $\\text{V}$ — суюқликнинг дастлабки ҳажми; $\\text{p}$ — босимнинг ортиши; (—) белгиси $\\text{p}$ босимнинг мусбат ортишига $\\Delta\\text{V}$нинг манфий ортиши мос келишини ифодалайди. Қатлам нефтининг ўртача сиқилувчанлиги деганда унинг ҳажмини босим 0,1 МПа га ошганда ортиш миқдори тушинилади: $\\alpha_p = -\\frac{\\Delta\\text{V}}{\\text{V}\\Delta\\text{P}}$, бунда $\\alpha_p$ — сиқилиш коэффициенти; $\\Delta\\text{V}$ — нефть ҳажмининг ўзгариши; $\\text{V}$ — нефтнинг дастлабки ҳажми; $\\Delta\\text{p}$ — босимнинг ўзгариши."}}]}