shoʻx
шўхshoʻx
sft. 1. Vaqtini oʻyin bilan oʻtkazadigan, oʻyinqaroq; toʻpolonchi.
Ertadan kechgacha yaylov dalada tinmay oʻynab charchagan shoʻx bolalarni bir lahzada va birdan uyqu oldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Shoʻx bolalar koʻp, gʻildiragiga biron narsa suqib yoki oynasini olib ketsa, yoʻlda sarson boʻlib qolmaylik. — S. Nurov, Narvoy
2. Oʻyin-kulgini, hazil-huzulni yaxshi koʻradigan; xushchaqchaq, quvnoq.
Shoʻxqiz.
— O, bizning yigitlar juda shoʻx boʻladi, — dedi Muharram oʻtirayotib, — bitta namunasi mana, qoshingizda turibdi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Temirjon qishloq qizlarining nihoyatda shoʻx, hazil-mutoyiba gaplarga chechan boʻlishlarini koʻp eshitgan edi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
3. Oʻz qiliqlari, ishvasi, noz-karashmasi bilan kishini oʻziga maftun qiladigan; oʻynoqi.
Shoʻx koʻzlar.
Necha kundan beri koʻrsatmayin vaslin sogʻintirdi, Tarahhum aylasun, ul shoʻxi jonon bir kelib ketsun. — Hamza
4. koʻchma Oʻynoqlab tez harakat qiladigan; oʻynoqi.
Mashina ikki tomoni zalvorli togʻlar bilan oʻralgan, ilon izi boʻlib, shoʻx oqayotgan soy boʻyida toʻxtadi. — N. Fozilov, Diydor
Mulla Fazliddin uni shoʻx ot ustida chavandoz yigitlarday oʻtirganidan ham tanidi-yu, vujudi birdan qizib ketganday boʻldi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
5. koʻchma Kishiga shodlik bagʻishlaydigan, hazil-mutoyiba aralash, joʻshqin; oʻynoqi, shoʻxchan (qoʻshiq, oʻyin, musiqa kabi-lar haqida).
Shoʻx kuy. Shoʻx oʻyin.
Bir-biridan shoʻx, bir-biridan oʻynoqi ohanglarga yosh-yalanglar raqsga tushishyapti. — Gazetadan
Faqat oʻqtin-oʻqtin urush sovuq nafasini purkagan kunlarda shoʻx kulgilar faryod bilan almashib, dashtni zir titratadi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa