{"headword": "shox", "key": "shox", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻsimlik, daraxt yoki buta tanasidan yon-beriga oʻsib chiqqan oʻsimta.", "examples": [{"text": "Daraxtning shoxini kesmoq.", "source": ""}, {"text": "Keldi yoz chogʻi, Mevalar pish-di. Olmalar shoxi Egilib tushdi. I. Muslim.", "source": ""}, {"text": "Ha, Qodirovga ishlaring tushmabdi, sizlar daraxtning shoxida boʻlsalaring, men bargida yuraman.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}]}, {"order": 2, "text": "Sinib tushgan, kesilgan novda, butoq yoki shox-shabba.", "examples": [{"text": "Shoxlarni yoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Raxnalariga yantoq va shox bosilgan past devor-li hovlilarning buzilgan uylari tashqaridan koʻrinib turar edi.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/shox"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Baʼzi hayvonlarning boshidan oʻsib chiqadigan suyaksimon qattiq oʻsimta; muguz.", "examples": [{"text": "[Hoʻkiz] Nayzadek oʻtkir shoxlarini unga toʻgʻrilab xuruj qilib kela boshladi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/shox"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Vaqtini oʻyin bilan oʻtkazadigan, oʻyinqaroq; toʻpolonchi.", "examples": [{"text": "Ertadan kechgacha yaylov dalada tinmay oʻynab charchagan shoʻx bolalarni bir lahzada va birdan uyqu oldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Shoʻx bolalar koʻp, gʻildiragiga biron narsa suqib yoki oynasini olib ketsa, yoʻlda sarson boʻlib qolmaylik.", "source": "S. Nurov, Narvoy"}]}, {"order": 2, "text": "Oʻyin-kulgini, hazil-huzulni yaxshi koʻradigan; xushchaqchaq, quvnoq.", "examples": [{"text": "Shoʻxqiz.", "source": ""}, {"text": "— O, bizning yigitlar juda shoʻx boʻladi, — dedi Muharram oʻtirayotib, — bitta namunasi mana, qoshingizda turibdi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}, {"text": "Temirjon qishloq qizlarining nihoyatda shoʻx, hazil-mutoyiba gaplarga chechan boʻlishlarini koʻp eshitgan edi.", "source": "J. Abdullaxonov, Oriyat"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻz qiliqlari, ishvasi, noz-karashmasi bilan kishini oʻziga maftun qiladigan; oʻynoqi.", "examples": [{"text": "Shoʻx koʻzlar.", "source": ""}, {"text": "Necha kundan beri koʻrsatmayin vaslin sogʻintirdi, Tarahhum aylasun, ul shoʻxi jonon bir kelib ketsun.", "source": "Hamza"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻynoqlab tez harakat qiladigan; oʻynoqi.", "examples": [{"text": "Mashina ikki tomoni zalvorli togʻlar bilan oʻralgan, ilon izi boʻlib, shoʻx oqayotgan soy boʻyida toʻxtadi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}, {"text": "Mulla Fazliddin uni shoʻx ot ustida chavandoz yigitlarday oʻtirganidan ham tanidi-yu, vujudi birdan qizib ketganday boʻldi.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Kishiga shodlik bagʻishlaydigan, hazil-mutoyiba aralash, joʻshqin; oʻynoqi, shoʻxchan (qoʻshiq, oʻyin, musiqa kabi-lar haqida).", "examples": [{"text": "Shoʻx kuy. Shoʻx oʻyin.", "source": ""}, {"text": "Bir-biridan shoʻx, bir-biridan oʻynoqi ohanglarga yosh-yalanglar raqsga tushishyapti.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Faqat oʻqtin-oʻqtin urush sovuq nafasini purkagan kunlarda shoʻx kulgilar faryod bilan almashib, dashtni zir titratadi.", "source": "O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/sho‘x"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "205"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻsimlik, daraxt yoki buta tanasidan yon-veriga oʻsib chiqqan tarmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Baʼzi hayvonlarning boshidan oʻsib chiqadigan suyaksimon qattiq oʻsimta.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШОХ", "raw_meaning": "1.DAL (AĞAÇ DALI) 2.BOYNUZ 1.Ўсимлик, дарахт ёки бута танасидан ён-верига ўсиб чиққан тармоқ. 2.Баъзи ҳайвонларнинг бошидан ўсиб чиқадиган суяксимон қаттиқ ўсимта."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "208"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Vaqtini oʻyin bilan oʻtkazadigan, oʻyinqaroq; toʻpolonchi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШЎХ", "raw_meaning": "1.YARAMAZ, AFACAN 2.ŞEN, KEYİFLİ\tВақтини ўйин билан ўтказадиган, ўйинқароқ; тўполончи."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "687"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ветвь", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox I", "raw_meaning": "ветвь; ветка; сук; shox otmoq (chiqarmoq) ответвляться."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "687"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "hoʻkiz shoxli, buqa boʻyinli, qiygʻir qanotli, eshak sagʻirli, tuya oyoqli", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox II", "raw_meaning": "рог, рога; ho‘kiz shoxli, buqa bo‘yinli, qiyg‘ir qanotli, eshak sag‘irli, tuya oyoqli загадка с рогами воловьими, с бычьей шеей, с крыльями перепелятника, с крупом ослиным, с ногами верблюжьими (Сверчок); ◊ shoxini sindirmoq (или qayirmoq) обломать рога (кому-л.); shoxing chiqadimi разг. ирон. что это тебе даст?; что прибавится от этого?; shox tashlamoq 1) хромать; 2) увиливать, хитрить; 3) козырять, крутиться (о бумажном змее)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "690"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shoʻx", "raw_meaning": "1. шаловливый, озорной; озорник; сорванец; shoʻx bola шалун, шалунишка; 2. весёлый, резвый, живой; bola boʻlsa – shoʻx boʻlsin, shoʻx boʻlmasa – yoʻq boʻlsin погов. лучше иметь ребёнка шустрого (энергичного) или никакого; 3. перен. игривый, задорный, веселый, ухарский; shoʻx yigit веселый разбитной парень; shoʻx otga – poʻlat jilov погов. для ретивого коня — стальные поводья."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "695"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox I", "raw_meaning": "n branch, bough"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "695"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox II", "raw_meaning": "n horn, antler"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "248"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shaqa (ósimlik, terek, puta haqqında)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shaq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SHOX", "raw_meaning": "1. shaqa (ósimlik, terek, puta haqqında); 2. shaq, múyiz."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "250"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shoq", "examples": []}, {"order": 2, "text": "kewilli", "examples": []}, {"order": 3, "text": "oyınshıl", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SHO‘X", "raw_meaning": "1. shoq, erke, oynaqı; shataqshıl; 2. kewilli, yoshlı; 3. oyınshıl, goshshaq."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "216"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ast m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox I", "raw_meaning": "Ast m, Zweig m, Leseholz, Reiserholz, Reisig n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "216"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Horn n", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shox II", "raw_meaning": "Horn n, Gehörn n, Geweih n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "217"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "lustig", "examples": []}, {"order": 2, "text": "mutwillig", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sho'x", "raw_meaning": "1. lustig, heiter, fröhlich; 2. mutwillig, ausgelassen, unartig"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "181"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шох", "raw_meaning": "шах, царь, король, монарх, государь king; monarch; ruler; sovereign roi, souverain, monarchie مَلِكٌ، سُلْطَانٌ، قَيْصَرٌ"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шўх", "raw_meaning": "шаловливый // шалун, озорник; весёлый // ухарь, сорвиголова; задорный playful, mischievous (boy) // dashing fellow gai; vif; folâtre, léger; espiègle لَعُوبٌ"}}]}