шам
shamшам
от 1. Тўнгадиган ёки қуюқлашган ёғдан ўртасига пилик қўйиб ясалган таёқчасимон чироқ.
Шам қолдиғи. Шамни ёқмоқ.
Қумри токчадаги шамни ўчирди. Уй қоронғиланди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Таниш кошонанинг беҳисоб шамлар зўрға ёритган тор ва узун ёʻлаклари кимсасиз эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё
2. эск. физ. Ёруғлик кучининг ўлчов бирлиги.
Кучи юз шам бўлган лампочка.
- Шам пули Ёрмат билан Гулсумбиби Гулнорнинг қабрига боришди. Олиб келинган ош-нонни ва шам пулини гўрковга топшириб қайтишди — Ойбек, Танланган асарлар
- Шамдай қотмоқ 1. Ўта совқотмоқ, тўнгмоқ, музламоқ. Мастерской битгунча, очликдан тиришиб, совуқда шамдай қотадиганга ўхшаймиз. — А. Муҳиддин, ҲадяСоҳиб қорининг ҳозирги чимчилаши бир оздан кейинги катта калтакнинг шабадаси эди. Шунинг учун Холида бисот сандиғи олдида шамдек қотиб қолди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Шами сўнмоқ (ёки ўчмоқ) Ўзидан олдин қўлланган сўз билдирган нарсанинг ниҳоясига етганини, тугаганини билдиради. Ҳамид Олимжоннинг ҳаёт шами кутилмаган бир пайтда сўнди. — Н. Сафаров, Оловли изларУмидинг шами ўчиб, ёʻлларда толдинг. — Ғайратий