шалпаймоқ

фл. 1. Иссиқ ёки қаттиқ совуқ таъсирида таранглигини, тириклик ҳолатини ёʻқотмоқ; сўлимоқ (ўсимлик ҳақида).

Кун иссиқ, дарахтларнинг барглари ҳам шалпайиб қолган. — Газетадан

2. кўчма Ҳолсизланиб бўшашмоқ, мажолсиз, ҳаракациз ҳолатда бўлмоқ.

Эрталабки гимнастика шалпайиш ва қотиб қолганликни ёʻқотади. — Газетадан

Турсанг-чи, бунча шалпаясан. — Ҳ. Шамс, Душман

3. кўчма Ҳафсаласи пир бўлмоқ, бўшашмоқ; хомуш бўлиб қолмоқ.

У [раис] минбардан шалпайиб тушди, боя ўтирган қаторига эмас, орқароққа, панароққа бориб ўтирди. — Муштум

4. Уддасиз, хатти-ҳаракациз бўлмоқ; шалвирамоқ.

Бечора-ей, анави бола мунча аммамнинг бузоғидан шалпайган экан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ