сепмоқ
sepmoqсепмоқ
фл. 1. Сочмоқ, пуркамоқ, сачратмоқ (суюқликлар ҳақида).
Ҳар оқшом аяси ҳовлига кўлоблатиб сув сепарди. Кейин райҳон иси билан ўткир тупроқ ҳиди бутун ҳовлини тутиб кетарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Уста вишиллатиб атир сепгач, мижозининг юзини елпиб, сўнг артиб қўяди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
2. Бир текисда сочмоқ (кукун ҳолидаги нарсалар ҳақида).
Чучварага мурч сепмоқ. Гўштга туз сепмоқ.
Холниса ёзиқ хамирга бир оз урвоқ сепди-да, ўқлоғини айлантириб, яна ёйишда давом этди. — С. Нуров, Нарвон
Бу одам шошмасдан тухумни арчиди, ҳафсала билан туз сепиб, оғзига солди — А. Қаҳҳор, Асарлар
3. қ.х. Бир текисда тарқатиб сочмоқ; экмоқ (дон-дун, уруғ, ўғит ва шу кабилар ҳақида).
Меҳнат қилмай роҳат кўрмас, уруғ сепмай экин ўрмас. — Мақол
— Ҳой чол, манави ер ўлгур шундай ётмасин Озгина сабзи уруғи сепиб қўйсангиз-чи? — деди Тўхтабуви. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
4. кўчма Тарқатмоқ, сочмоқ.
Ёғду сепмоқ.
Кечанинг олтин чечаклари оғочлар орасидан нур сепади. — Уйғун, Асарлар
Кенг, текис кўчага узоқдан чироқлар туман ичида хира, совуқ нур сепади. — Ойбек, Танланган асарлар
- Сув сепгандай (ёки қуйгандай) Жим, жимжит. Ҳамма ёқ сув сепгандай.Сув сепгандай жимжит. Онда-сонда полиз атрофидан бедананинг ширали овози келади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Сув сепмоқ 1. Юраги ўртанган ғамли, аламли кимсага бир оз таскин-тасалли бермоқ, дардини юмшатмоқ; совитмоқ. Гапга хотима бермай, бошқа тарафлардан ҳам камчиликлар топиб, асосли суратда қутидорнинг Отабекка томон ҳароратланаёзган юрагига сув сепмоқчи бўлди. — А. Қодирий, Ўтган кунларЖиринглаган телефон аланга ола бошлаган мунозара оловига сув сепди. — ГазетаданБиринчи муҳаббат алангасига сув сепган бебурд, ёлғончи қизни [Ҳайдар] шу тобда аччиқ, аламли сўзлар билан чақиб олгиси келарди. — С. Аҳмад, Ойдин кечалар
- Ярасига туз сепмоқ Гап ёки хатти-ҳаракат билан дардини кучайтирмоқ. Болам, шу муштипар, шу бахциз онангнинг ярасига туз сепмасанг, юрак-бағрини қон қилмасанг, даданг келтирган хабарни айтаман. — Ойбек, Танланган асарлар
- Уруғини сепмоқ Бирор жараённинг авж олиши, кенг ёйилиши учун ҳаракат қилмоқ. Яхшилик уруғини сепмоқ.Низомулмулук фитна уруғини узоқни мўлжаллаб, жуда махфий сепмоқда. — Ойбек, Навоий
- Ўтга (ёки оловга) керосин сепмоқ Гап ёки бирор иш-ҳаракат билан кимсанинг аламига алам қўшмоқ; кайфиятини баттар бузмоқ. Қодирқул турқини бузмай, яна Ҳасан аканинг ўтига керосин сепди. — А. Муҳиддин, Инсон қалби оташ