қўзғалмоқ

фл. 1. Қўзғамоқ феълининг ўзлик ва мажҳул нисбатлари (

Унинг эски дарди яна қўзғалди. Бу ҳақда яна гап қўзғалди.

Масала қўзғалди.

Адолат буларнинг ҳаммасини бир-бир ўйларкан, қалбида Усмонжонга нисбатан илиқ бир ҳиснинг қўзғалганини сезиб, ўз хаёлидан ўзи уялиб кетди. — С. Зуннунова, Гулхан

Мен ҳам шуларга суқланиб қарадим. Орзу, ҳисларим баттар қўзғалиб кетди. — Ойдин, Фонар тагида

Кўпдан унутилган хотиралар яна қўзғалди. С. — Аҳмад, Ҳукм

2. Ўрнидан турмоқ ёки силжимоқ.

Саидий кетишга қўзғалганда, Салимхондан бошқа ҳеч ким парво қилмади. — А. Қаҳҳор, Сароб

Мулла Алимқул эшикдан кириб келган меҳ-мон билан кўришиш ва ўз тагидаги кўрпачадан жой бериш тараддудида аста ўрнидан қўзғалди. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Жўнамоқ, бирор ёққа бормоқ, кетмоқ.

Бу ердан қўзғалма!

Унинг бу галги Марғилон ёʻлига қўзғалиши ортиқча бир оғирлик билан, иккиланиш билан ўралган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмад Ҳусайн яна бир неча кун уйдан қўзғалмади. Унинг эрмаги ёлғиз китоблар бўлди. — Ойбек, Нур қидириб

4. Турган жойидан жилмоқ, силжимоқ, сурилмоқ.

Стол ўрнидан қўзғалганга ўхшайди. Жавон жуда оғир экан, жойидан сира қўзғалмади. Поезд қўзғалди.

Машина қўзғалди, қўзғалди-ю, ўн-ўн беш қадам юрмасдан, бирдан эшиги очилди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

5. Турган жойида тебранмоқ, силкинмоқ, қимирламоқ.

Қўрбоши тиззаси устига кўн-даланг қўйилган қиличининг икки тарафидан босиб, бир қўзғалиб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Машҳадий кичкина гавдаси билан енгилгина қўзғалиб бошини чайқади. — Ойбек, Навоий

6. Бошланмоқ, кўтарилмоқ; ҳаракатга келмоқ.

Пўртана қўзғалди.

Шамол қўзғалган, томлардаги, ёʻлкалардаги қорларни тўзитиб, деворларга, деразаларга урар эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

7. Бирор кимса, тузум ва шу кабиларга қарши ҳаракатга келмоқ, исён, ғалаён қилмоқ.

Гоҳ у қишлоқда, гоҳ бу қишлоқда камбағаллар қўзғалиб, бойларнинг ғарамларига ўт қўйишар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Яхши, биз айтган тартибда ишни бошланглар, халқ қўзғалса, хон мажбур! — У. Исмоилов, Сайланма

8. махс. Бирор ҳаракат ёки таъсирга жавобан ҳаракатга келмоқ, ўз фаолиятини кўрсатмоқ.

Одатда мускул нерв воситасида қўзғалади.