қирмоқ

фл. 1. Нарсанинг бети(сирти)ни пичоқ, капгир ва шу кабилар нарса билан сидирмоқ, тарашламоқ.

Ўзинг ҳам қириб қўйган сабзидай бўлибсан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

капгир билан қозонни қирар экан, жеркиб: — Ҳадеб йиғи тўғрисида гапирманг, — деди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

шундоққина кўринадиган жойига кимдир мих билан қириб, Эркин, деб ёзиб қўйибди. — С. Аҳмад, Сайланма

Сигирингизнинг қаншарига темиратки чиқибди, намакоб суркадим, нос суркадим — бўлмади, пичоқ билан қириб, керосин суркаш керакмиш. — А. Қаҳҳор, Янги ер

2. Мўй-тукларни ўткир асбоб билан тарашлаб, тагидан кесиб олмоқ; шу усулда тозаламоқ.

Соч(ни) қирмоқ.

Маҳкам ака Сарсенбойнинг сочини устарада қира бошлади. — Р. Файзий, Сен етим эмассан

3. Қирғич, қошиқ ва шу кабилар асбоблар билан сидириб майдаламоқ.

Турп қирмоқ.

Ёшлар кабоб чайнашяпти, мен бўлса, қовунни қирғичда қириб едим. — И. Раҳим, Ихлос

4. Кўплаб ёки ёппасига ўлдирмоқ, қирғин қилмоқ.

Душманни қирмоқ. Зараркунандаларни қириб ташламоқ.

Бу қон ком десанг, яна тўкаман. Ҳаммасини қираман. — Ойбек, Танланган асарлар

Балиқчи қушлар кемирувчиларни кўпроқ қиради. — Фан ва турмуш

5. с. т. Кўплаб, кўп миқдорда йиғмоқ, тўпламоқ, қўлга киритмоқ, ўлжа қилмоқ.

Болалар олчани роса қирибди.

Гапларига қараганда, у бир неча мактабда ҳисобдан дарс берар ва пулни кирар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи